Tajne przejście i zaginione rękopisy z klasztoru Mont Sainte-Odile

klasztor-mont-sainte-odile

Klasztor Mont Sainte-Odile, fot. Wikimedia Commons

Starodawny klasztor benedyktyński Mont Sainte-Odile znajduje się we francuskiej Alzacji na Górze św. Odylii. Od wieków jest miejscem licznych pielgrzymek katolików nie tylko z Francji, ale także z całego świata. Klasztor jest do dziś owiany licznymi tajemnicami i legendami. Jedną z nich, była niegdyś nierozwiązana zagadkowa zaginięcia ponad 1000 starodawnych rękopisów.

Przedchrześcijańska historia

Już od czasów prehistorycznych znajdywano tutaj ślady osadnictwa człowieka. Wiadomo, ze ok. VII w. p.n.e. istniała tu prężna osada celtycka. Do dzisiaj po niej pozostały ruiny murów.

dawne-mury-mont-sainte-odile

Pozostałość celtyckich murów, fot. Wikimedia Commons

Następnie była tutaj rzymska forteca, aż do 407 roku, kiedy została ostatecznie zniszczona przez germańskich Wandalów. Alzacją władali Alamanowie, aż do klęski w bitwie pod Tolbiac w 496 r. W wyniku starcia Alamanowie zostali znacznie osłabieni a Frankowie umocnili swoją pozycję nad Renem. Pod rządami Chlodwiga I mieszkańcy Alzacji przyjęli chrześcijaństwo.

Historia klasztoru i legenda o św. Odylii

Według legendy Odylia lub Otylia, która jest patronką klasztoru, była córką Adalryka (Etichona) księcia Alzacji i Betswindy, siostrzenicy św. Leodegara. O jej życiu niewiele wiemy, bo wiele faktów zostało wymieszanych z licznymi legendami i mitami. Urodziła się ok. 662 roku w miejscowości Obernai jako niewidome i brzydkie dziecko. Aldaryk był rozczarowany, ponieważ oczekiwał zdrowego i pięknego syna, więc postanowił ją zabić. Matka postanowiła uchronić córkę i zabrała ją do jednej z chłopskich rodzin. Gdy dziewczynka podrosła, została wysłana do sióstr w klasztorze Palm w Burgundii. To tam w wieku 12 lat została ochrzczona przez biskupa Ehrharda z Ratyzbony. Nadano jej imię Otylia (Odylia), co oznaczało „córkę światła”. Według legendy w czasie chrztu miała wypiękniała i odzyskała wzrok . Wieść o cudzie rozeszła się po całym regionie. Otylia postanowiła wrócić do rodzinnego domu. Wkrótce jeden z jej młodszych braci Hugues sprowadził siostrę do zamku Hohenbourg w pobliżu Obernai, wbrew wiedzy ojca, który w wściekłości zabił przypadkiem syna. Odylia miała wskrzesić brata.

posag-sw-otylii-w-dompeter-w-avolsheim

Posąg św. Otylii w Dompeter w Avolsheim, fot. Wikimedia Commons

Adalryk w ramach zadośćuczynienia win, chciał się zająć losem córki i postanowił ją wydać za mąż. Namawiał ją wielokrotnie do zamążpójścia, lecz odmawiała. Następnie uciekła za Ren na wschód, w stronę gór Szwarcwaldu, ukrywając się w jednej z grot. Wściekła ojciec podążał za nią. Na stromym klifie poślizgnął przygnieciony kamieniami. Odylia postanowiła uratować ojca i opiekowała się nim, aż wrócił do zdrowia. Aldaryk ostatecznie zaakceptował powołanie córki. Ok. 690 r. z jego polecenia u podnóża góry zamkowej utworzono klasztor Mont Sainte-Odile, choć według innych został założony przez samą Odylie. Prowadzono w klasztorze skromne i pobożne życie. Przyjmowano tutaj biednych i chorych. Odylia zmarła 13 grudnia 720 r. Została wyniesiona na ołtarze w XI wieku przez papieża Leona IX, a kult świętej Otylii upowszechnił się w Alzacji, a potem także w Szwajcarii, na południu Niemiec i w innych regionach. W 1946 roku Pius XII ogłosił ją patronką Alzacji. Obecnie jest uważana za orędowniczka choroby oczu, uszu i ból głowy. Budynek był wielokrotnie przebudowany i odbudowany m.in. z powody pożary w 1542 roku. Klasztor wciąż funkcjonuj, a oprócz niego znajdują się tutaj hotel i restauracje, gdzie są przyjmowani pielgrzymi i turyści.

Tajemnicza kradzież ksiąg

Od sierpnia 2000 roku z klasztornej biblioteki zaczęły ginąć księgi. Podejrzenia padły na mnichów i mniszki z opactwa, zwłaszcza na ojca Alaina Doniusa, który był głównym bibliotekarzem. Zamki w drzwiach było często wymieniane, okna zamykane, strażnicy mieli się na baczności, a mimo to książki wciąż ginęły. Nie było żadnych śladów włamania, a oo. Donius martwił się, że pewnego dnia bibliotekę zostanie pusta. Dwa lata zajęło rozwiązanie zagadki kradzieży. Policja przypuszczała, że istnieje jeszcze jedno ukryte wejście do biblioteki. Wyrwano panele z podłogi w poszukiwaniu tajemnego przejścia. Jeden z miejscowych żandarmów przypadkiem oparł się o jedną z półek i nagle otworzyło wejście, a w nim znajdowała się sekretna komnata. Żaden z mnichów, ani personelu nie miał o tym przejściu pojęcia , ponieważ budynek był wielokrotnie przebudowywany. Postanowiono zainstalować kamery, aby złapać złodzieja na gorącym uczynku. 19 maja 2002 r. , wpadł w ręce wówczas 32-letne Stanislas Gosse kolekcjoner książek ze Strasburga. Schwytano go, gdy chciał wynieść dwie walizki z ponad 300 książkami. Gosse od dawna interesował się historią opactwa oraz starodawnymi drukami. W trakcie śledztwa przyznał się, że znalazł starą mapę pokazującą tajne wejście do biblioteki.

mapa-klasztoru-mont-sainte-odile

Mapa klasztoru, źródło: cabinetmagazine.org

Kradzież rozpoczął w sierpniu 2000 roku. Wziął ze sobą linę i na rowerze przyjechał do klasztoru. Aby dostać do tajemnego przejścia najpierw przechodził przez hol pomiędzy gośćmi hotelowymi, a następnie przez jeden z nieczynnych korytarzy. Schodził po wąskich schodach, by wyjść na zewnątrz i wspiąć się na klif do tajemnej komnaty. Następnie ukrytym wejściem wchodził do biblioteki. W środku znalazł rzadkie XV-wieczne rękopisy, które nie były dostępne dla zwiedzających. Przy świecy czytał zapomniane tomy przez kilka godzin. Gdy naszedł czas wychodził tą samą drogą wraz z ostatnimi gośćmi. Nie mogąc się oprzeć pokusie zabierał ze sobą po jednej lub dwie książki. Wracał jeszcze kilkadziesiąt razy. Policja w domu Gosie znalazła łącznie ponad 1100 rękopisów. Podczas procesu Stanislas Gosse przyznał się, że kradł księgi ponieważ miał wielką do nich pasje. Sędzia pierwotnie skazał go na dwa lata więzienia, ale złagodził wyrok na karę w zawieszeniu. Zarządził także, grzywnę w wysokości 17 tys. euro na rzecz renowacji dawnych ksiąg. Mnisi, w tym ojciec Donius i okoliczni mieszkańcy wybaczyli mu, a tajemne przejście i korytarze zostały zamurowane.

Autor: Jacek Czubacki


Literatura:

Marie Thérèse Fischer, Treize siècle d’histoire au Mont Saint-Odile, Édition du Signe, 2006

Jean-Marie Le Minor,  Le Mont Sainte-Odile, Éditions Alan Sutton, Saint-Cyr-sur-Loire, 2003

źródła:

www.mont-sainte-odile.fr

Ancient Origins – The Secret Tunnels and Missing Manuscripts of Mont Sainte-Odile Abbey

Atlas Obscura – Secret passages of Mont Sainte-Odile

The Guardian – Mystery at the monastery ends as CCTV reveals chamber of secrets’ daring thief

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s