Znaleziono we szwedzkim wraku ser sprzed 340 lat

ser-wrak Kronan-fot-Elias-Håkansson

Znaleziony ser sprzed 340 lat, fot. Elias Håkansson

Nurkowie badający wrak szwedzkiego okrętu Kronan na dnie Morza Bałtyckiego, znaleźli w nim puszkę z dobrze zakonserwowanym serem oraz wiele cennych przedmiotów. Okręt zatonął w 1676 roku w jednej z bitew morskich w trakcie wojny duńsko-szwedzkiej.

Do niezwykłego odkrycia doszło u wybrzeży wyspy Olandii. Nurkowie postanowili zbadać wrak szwedzkiego statku mające nadzieje, że znajdą na nim kosztowności. Znaleźli w puszkę, a po wydobyciu ją otworzyli. Poczuli z wydobywający się z niej intensywny zapach drożdży i sera roquefort. Ta tajemnicza masa przypominała foie Gras. Najprawdopodobniej jest to ser sprzed 340 lat. – Przypuszczamy, że jest to jakiś produkt mleczarski i jest to ser. W przeciwieństwie do pozostałych, uważam tę woń za dość przyjemną, czuć w niej życie – mówi Lars Einarsson z Muzeum Regionu Kalmar (Kalmar läns museum), który kierował pracą nurków przy badania wraku.

wrak kronan ser fot kalmar museum

Znalezion ser spred 340 lat, fot. Lars Einarsson/Kalmar County Museum

Zdaniem naukowców ser został dobrze zakonserwowany. Świadczy o tym, że Bałtyk jest słabo zasolony, a puszka była szczelnie zamknięta i znajdowała się głęboko pod warstwą osadów chroniącą przed zniszczeniem. – Jestem miłośnikiem serów, ale na pewno nie polecałbym go próbować, ponieważ znajduję się w nim masa bakterii. – dodał Einarrson Zagadkowa masa ma być jeszcze dokładniej zbadana przez naukowców z uniwersytetu rolniczego w Uppsali.

wrak-Kronana-fot-Lars-Einarsson

Zdjęcie z wraku, fot Lars Einarsson

Oprócz sera podczas dwóch tygodni poszukiwań znaleziono 14 złotych monet, pierścionek z brylantem oraz duża ilość lekarstw z XVII wieku, głównie na choroby żołądkowo-jelitowe.

wrak kronan 14 zlotych monet oraz pierscionek z brylantem-fot-Elias-Håkansson

14 złotych monet oraz pierscionek z brylante znaleziony we wraku, fot. Elias Håkansson

Kronan był szwedzkim okrętem liniowym z XVII wieku, zbudowany za panowania króla Karola XI. Należał do największych okrętów swoich czasów. Miał 53 metry długości i 14 metrów szerokości. Jego budowę rozpoczęto 27 października 1665 w królewskiej stoczni marynarki wojennej w Sztokholmie. Okręt był budowany pod nadzorem angielskiego budowniczego okrętów Francisa Sheldona. Wodowanie miało miejsce w 1668. Z powodu braku środków prace wyposażeniowe przeciągnęły się do 1672, kiedy to okręt wszedł do służby. Kronan będący największym i najlepiej uzbrojonym szwedzkim okrętem, został wykorzystany w wojnie duńsko-szwedzkiej, która rozpoczęła się w 1675.

Slaget_vid_Öland_Claus_Møinichen_1676

Zatonięcie „Kronana”, obraz Clausa Møinichena, źródło: wikimedia commons

W trakcie bitwy morskiej pod Olandią 1 czerwca 1676 roku „Kronan” rozpoczął gwałtowny manewr zwrotu, do którego nie był w pełni przygotowany. Przez otwarte furty działowe zaczęła do wnętrza okrętu dostawać się woda, która dodatkowo zwiększała przechył. W wyniku przechyłu doszło do przypadkowego odpalenia ładunków prochowych i eksplozji magazynu z prochem. W wyniku eksplozji zginęła prawie cała załoga, uratowano 42 osoby, ok. 800 zginęło.  W 1680 i 1686, korzystając z doświadczeń w użyciu dzwonu nurkowego do eksploracji wraku okrętu „Vasa”, wydobyto z dna 60 dział „Kronana”.

W 1980 wrak okrętu został odnaleziony przez archeologa-amatora Andersa Franzéna, który wcześniej kierował pracami nad wydobyciem „Vasy”. Szczątki „Kronana” spoczywały na głębokości 26 metrów, sześć kilometrów od wyspy Olandia. Przystąpiono do systematycznego wydobywania znaleziska na powierzchnię. W latach 1982–1983 wydobyto m.in. 250 złotych monet, w 2005 skarb składający się z ponad 6500 srebrnych monet, w sumie – ponad 25 000 zabytkowych przedmiotów. Wiele z odnalezionych zabytków z wraku „Kronana” znajduje się obecnie w Muzeum Regionu Kalmar w porcie Kalmaru.

Udało się odwzorować w 90% wrak Kronana. Badacze planują dalsze poszukiwanie przez następne dwa lub trzy sezony. Mają nadzieje na dalsze odkrycia.

Na podstawie: The Local Sweden The Guardian

Autor: Jacek Czubacki

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s