Odkryto w Londynie rzymskie ręcznie pisane dokumenty sprzed ponad 2000 lat

tabliczki rzymskie w Londynie

Jedna z odkrytych rzymskich drewnianych tabliczek, fot. John Stillwell/AP

Archeolodzy w centrum Londynie wykopali 405 rzymskich drewnianych tabliczek. Pochodzą z I w n.e. czyli z okresu, podboju Brytanii przez Rzymian. Są to najprawdopodobniej najstarsze znane ręcznie pisane dokumenty w historii Brytanii.

Do odkrycia doszło na placu budowy w finansowej dzielnicy Londynu City, gdzie ma ma powstać biurowiec, siedziba koncernu medialnego Bloomberg. Drewniane tabliczki były wcześniej pokryte woskiem, który nie przetrwał. Tabliczki zakonserwowały się w mule wyschniętego potoku Walbrook, dopływu Tamizy, który były pozbawiony tlenu dzięki czemu przetrwały. Łącznie znalezionych 405. Tabliczki datowane są na lata 43-90 n.e. ,a 43 r. był początkiem podboju Brytanii przez Rzymian.

Tabliczki były rodzajem listów. Zostały wykonane z pozostałości beczek, w których przechowywano wino. Z 405 odnalezionych udało się poznać treść 87 z nich, na których zachował ślad rylca. Najpierw sfotografowano, a następnie dokonano manipulacji obrazem, dzięki czemu badaczom udało się odczytać oraz przetłumaczyć cześć listów. Zawierają pierwsze wzmianki o Londynie z I wieku, który został założony w 47 roku przez Rzymian pod łacińską nazwą Londinium.

tabliczka rzymska w Londynie 3

Tabliczka z 43 roku n.e., fot. Museum of London Archeology

Na jednej z odszyfrowanych tabliczek zachowała się ciekawa inskrypcja z 43 r. n.e., która była częścią listu. Jej treść brzmi: „ponieważ przechwalają się na całym rynku, że im pożyczyłeś pieniądze. Toteż w twoim własnym interesie proszę cię, nie chodź jak obdartus… nie pomożesz w ten sposób swoim interesom”.

tabliczka rzymska w Londynie 4

Tabliczka z 57 r. n.e. mówiąca o uregulowaniu długu, fot. Museum of London Archeology

Następna tabliczka z 8 stycznia 57 roku miała charakter finansowy, która dotyczyła wezwania do natychmiastowego uregulowania długu w wysokości 105 denarów. Na innej ćwiczono alfabet: „ABCDIIFGHIKLMNOPQRST”. Prawdopodobnie mógł to być pierwszy zeszyt szkolny

tabliczka rzymska w Londynie 1

Prawdopodobnie tabliczka mogła być rzymskim zeszytem szkolnym na której ćwiczono aflabet, fot. Museum of London Archeology

Następna tabliczka z 21 października 62 roku mówi o umowie na dostawę zaopatrzenia z Verulamium (obecnie St. Albans w Hertfordshire) do Londynu, czyli rok po stłumieniu antyrzymskiego powstania Boudiki – królowej Icenów. To oznacza, ze miasto szybko się podniosło pod inwazji rebeliantów.

tabliczka rzymska w Londynie 2

Tabliczka z 65 roku n.e i nagłowek listu: „Londinio Magontio”, w tłumaczeniu „Z Londynu do Magoncjusza”. fot. Museum of London Archeology

Na kolejnym fragmencie tabliczki z 65 roku n.e pojawia się pierwszy znany łaciński zapis miasta. Nagłówek listu brzmiał: „Londinio Magontio”, w tłumaczeniu „Z Londynu do Magoncjusza”. Jest najstarsza o 50 lat wzmianka o mieście od wcześniejszej zamieszczonej w „Annałach” rzymskiego historyka Publiusza Korneliusza Tacyta.

Dzięki treści listów możemy dowiedzieć również o szybkim rozwoju miasta i tętniącym życiem centrum handlowym. Na tabliczkach można znaleźć nazwiska ponad 100 osób, różnych stanów oraz zawodów m.in. żołnierzy, kupców, sędziów, browarnika czy niewolników. – Od lat prowadzę wykopaliska wokół Londynu i nigdy nie sądziłam, że pod koniec I wieku miasto miało tak urozmaiconą społeczność – mówi Sophie Jackson, która kieruje wykopaliskami z ramienia Museum of London Archeology (MOLA).

Do tej pory najstarszym ręcznie pisanymi dokumentami w Wielkiej Brytanii były drewniane i woskowe tabliczki znalezione w forcie Vindolanda w pobliżu Muru Hadriana. Jednak są o 40 lat młodsze o tych znalezionych w Londynie. Poza tym różnią treścią, gdyż te spod Muru Hadriana to głównie prywatne listy, a te z Londynu zawierają zapis m.in. o transakcjach handlowych, listę zakupów.

Tabliczki oraz pozostałe znaleziska po ukończeniu budowy mają trafić na wystawę na jesieni przyszłego roku w zrekonstruowanym Mitreum Londyńskim.

Na podstawie DailymailThe Guardian

Autor: Jacek Czubacki

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s