Dodaj komentarz

205. rocznica Incydentu z „Little Belt”

Little_Belt,_Sloop_of_War 1

Obraz przedstawiający starcie amerykańskiej freagty USS „President” z brytyjskim slupem wojennym (sloop-war) HMS „Little Belt”, autor William Elmes(1797-1815), źródło: wikimedia commons

W nocy 16 maja 1811 roku u wybrzeży Karoliny Północnej. doszło do tzw. „Incydentu z Little Belt”, który skończył się bitwą morską pomiędzy fregatą amerykańską USS „President” a brytyjskim slupem wojennym (sloop-war) HMS „Little Belt”. który jako „Lillebælt” należał do floty duńskiej, nim został zdobyty przez Brytyjczyków w czasie bitwy pod Kopenhagą. Incydent był jednym z wielu wydarzeń, które przyspieszyły wybuch wojny brytyjsko-amerykańskiej w 1812 roku.

Incydent z Little Belt wydarzył się w cztery lata po podobnym incydencie, w którym uczestniczył okręt liniowy HMS Leopard i fregata USS Chesapeake i piętnaście dni po kolejnym takim wypadku, kiedy to brytyjska fregata HMS Guerriere zatrzymała 1 maja amerykański bryg USS Spitfire u brzegów Sandy Hook w New Jersey i zagarnęła siłą do służby w Royal Navy obywatela stanu Maine, Johna Diggio, ucznia żaglomistrza Spitfire. W tej sytuacji sekretarz marynarki, Paul Hamilton, nakazał okrętom USS President i USS Argus patrolowanie wybrzeża od Karoliny Północnej po Nowy Jork.

Commodore_John_Rodgers

John Rodgers (1772 – 1838) – amerykański oficer marynarki,  dowódca, USS „President”. Portret z ok. 1814 roku, autorstwa Johna Wesleya Jarvisa, źródło:e/wikimedia commons

Dowódcą USS President był komodor John Rodgers. Opuścił kilka dni wcześniej Annapolis i wiedział o aferze z HMS Guerriere. Amerykańska fregata znajdowała się na wysokości Wirginii i żeglowała na północ, w stronę Nowego Jorku. Little Belt został dostrzeżony około południa 16 maja. Sądząc, że ma do czynienia z Guerriere, Rodgers nakazał pościg.

Dowódcą brytyjskiego okrętu był Arthur Bingham. Gdy Bingham zażądał od USS President zidentyfikowania się i nie otrzymał żadnej odpowiedzi, zauważył błękitną banderę amerykańską. Podążał na południe ścigany przez USS President, bowiem komodor Rodgers chciał zidentyfikować obcy okręt, choć wiedział już, że nie jest to Guerriere.

Około godziny 15:30 USS President znalazł się wystarczająco blisko od Little Belt, że Rogers mógł dostrzec część rufy drugiego okrętu. Kąt, pod jakim Rodgers widział Little Belt, powodował, że brytyjski okręt wydawał mu się większy niż był. W rzeczywistości Little Belt był znacznie mniejszy i słabszy niż President: 460 ton w porównaniu z 1576 President’a; miał też zaledwie 20 dział, podczas gdy President 44.

Rozpoczął się pościg. President powoli zbliżał się do Little Belt, a Binghamowi zdawało się, że fregata manewruje tak, jakby chciała zająć najdogodniejszą pozycję do ostrzelania brytyjskiego slupa. By uniknąć takiej sytuacji Bingham trzykrotnie zmieniał kurs. Okręty znalazły się w zasięgu swych dział dobrze po zapadnięciu zmroku.

Około godziny 22:15 obaj kapitanowie zażądali od siebie nawzajem zidentyfikowania statków i obaj zignorowali pytanie. Każdy z nich twierdził później, że to on zadał pytanie pierwszy. Wkrótce potem padł strzał, ale i tu nie ma zgodności kto oddał ten strzał. Nie minęło kilka minut gdy rozpoczęła się gwałtowna wymiana ognia, przy czym amerykański okręt miał miażdżącą przewagę. Mniej więcej po kwadransie, większość brytyjskich dział zamilkła i Rodgers nakazał wstrzymać ogień. „President” zbliżył się by zapytać, czy Little Belt tonie. Bingham odpowiedział przecząco, więc „President” oddalił się ponownie.

„President” miał tylko jednego rannego; Little Belt stracił w czasie bitwy dziewięciu zabitych i dwudziestu trzech rannych (dwóch rannych zmarło następnego dnia), a sam slup doznał ciężkich uszkodzeń.

Rano 17 maja amerykański porucznik John Creighton podpłynął szalupą do burty Little Belt by wyrazić ubolewanie z powodu „nieszczęśliwego zdarzenia” i zaoferować miejsce w jakimkolwiek „porcie Stanów Zjednoczonych”, co Bingham odrzucił. Gdy brytyjski kapitan zapytał dlaczego President zaatakował jego znacznie mniejszy okręt, Creighton stwierdził, że Little Belt sprowokował starcie. Bingham zdecydowanie zaprzeczył.

Creighton wrócił na swój okręt, po czym President i Little Belt oddaliły się od siebie. President pożeglował do Nowego Jorku, a Little Belt do Halifaksu w Nowej Szkocji. Przez kilka następnych miesięcy obie strony oskarżały się nawzajem o spowodowanie incydentu. Rodgers twierdził, że omyłkowo wziął brytyjski slup za fregatę i że to Bingham strzelił pierwszy. Admiralicja wyraziła Binghamowi swe zaufanie; 7 lutego 1812 roku otrzymał awans na komandora.

19 sierpnia 1812 roku, około 750 mil na wschód od Bostonu już w trakcie wojny brytyjsko-amerykańskiej, fregata HMS Guerriere ruszała do (zakończonej klęską) akcji przeciw USS Constitution. Na głównym żaglu jej fokmasztu widniał napis: „NOT THE LITTLE BELT” (to nie Little Belt).


Literatura:

Ian W. Toll: Six Frigates: The Epic History of the Founding of the U.S. Navy. New York: W.W. Norton, 2006.

Tyrone G. Martin: A Most Fortunate Ship: A Narrative History of Old Ironsides. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 2006.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: