Dangun Wanggeom – legendarny założyciel Korei

Dangun-Wanggeom-1

Według koreańskiej mitologii półbóg Dangun Wanggeom znany również jako Tangun, był legendarnym założycielem Gojoseon – pierwszego w historii królestwa koreańskiego w południowej Mandżurii w dorzeczu rzek Liao i Taedong. Miało się to stać w 2333 roku p.n.e. w czasach, gdy Chnami rządził cesarz Yao. W koreańskiej kulturze Dangun uznawany za praprzodka Koreańczyków.

Pierwotnie nazwa królestwa brzmiała Joseon („Ziemia Porannej Ciszy”), lecz w późniejszym okresie historycy zaczęli nazywać ten okres Gojoseon lub Dawny Joseon w celu odróżnienia go od późniejszych Wiman Joseon i Gija Joseon. Źródła chińskie podają, że Gojoseon (Kraj Porannej Ciszy, kor. 조선, hanja: 朝鮮) traktowane było jak królestwo (chiński: 國; pinyin: guó) od początku IV w p.n.e., co zbiega się z nadejściem epoki żelaza w Korei. Są dowody archeologiczne związane z kulturą Gojoseon, m.in. sztylety z brązy w kształcie mandoliny oraz megalityczne budowle dolmeny.

Mit o Dangunie, zapisany został dopiero w XIII wieku n.e. w księgach Samguk Yusa („Pamiątka Trzech Królestw”) oraz Jewang Ungi („Rymowanka Kroniki Władców). Legenda o Dangunie zaczyna się od wprowadzeniem od jego dziadka Hwanina oraz jego Hwan-unga.

Pamiątka Trzech Królestw

Ksiega „Pamiątka Trzech Królestw” znajdujący się w w Seul w Narodowym Uniwersytecie Kyujanggak, fot. wikimedia commons

Legenda głosi, że władca niebios Hwanin miał syna o imieniu Hwanung, który pragnął zakosztować życia wśród ludzi i rządzić własną ziemią. Wedle z jednej z interpretacji Hwan-ung był najmłodszy synem i nie miał mniejszych szans na objęcie tronu po ojcu. Związku z tym władca niebios postanowił wybrać synowi dogodne miejsce. Spośród trzech wielkich pasm górskich Hwanin wybrał góry Taebaek jako najodpowiedniejsze miejsce dla swego syna. W niektórych wersjach opowieści była to góra Paektu („Baektu”) na pograniczu dzisiejszej Chin i Korei Północnej. Zezwolił mu się tam osiedlić, zaopatrzywszy go wprzódy w trzy niebiańskie pieczęcie.

Taebaeksan

Widok na szczyt Taabeaksan z innego szczytu Munsubong, fot. wikimedia commons

Hwanung zstąpił na ziemię, na szczyt Taebaeksan, gdzie rosła czarna brzoza, a przywiódł ze sobą 3 tys. podwładnych, mistrza wiatrów, mistrza deszczu i mistrza obłoków. Przybrał miano niebiańskiego króla, a swą siedzibę nazwał boskim miastem. Nauczył ludzi m,in. uprawy roli, leczenia chorób, nauki, sztuki, w sumie ponad trzystu sześćdziesięciu umiejętności. Sprawił, że poznali, co to prawo i przyjęli głoszone przez niego zasady moralne. Tym samym Hwanung rozwinięta cywilizację.

Dangun-Wanggeom-1

Współczesny rysunek przedstawiający praprzodka Koreańczyków – Dangun Wanggeom w otoczeniu niedźwiedzicy, tygrysa, ptactwo oraz przyrody, autorka: San-shin

W pobliskiej żyły na tych terenach tygrysica i niedźwiedzica, które modliły się by Hwanung, pomógł im przybrać ludzką postać. Niebiański król postanowić poddać zwierzęta próbie. Dał każdej wiązkę piołunu i dwadzieścia ząbków czosnku zalecając, by żywiły się tym i przez 100 dni nie wychodziły na światło słoneczne. Tygrysica nie wytrzymała zbyt długiego pobytu w ciemnej pieczarze, wyskoczyła na zewnątrz i pozostała nadal zwierzęciem. Cierpliwa niedźwiedzica, wykonując ściśle królewskie zalecenia, po 21 dniach przemieniła się w piękną kobietę o imieniu Ungnyeo.

Ungnyeo (kobieta niedźwiedź) była bardzo wdzięczna Hwanungowi. Jednak z czasem poczuła się samotna, ponieważ brakowało jej towarzysztwa. Pragnęła mieć dziecko i modliła się o nie pod świętym drzewem sandałowym. Hwanung ponownie ulitował się nad nią.

hwanung1

Rysunek przedstawiający odchodzącego Tyrgrysa oraz niedźwiedzicę zamieniono w kobietę Ungneyeo, która z Hwan-ungiem miała syna Tanguna/Danguna, autorka: San-shin

Przybrał ludzką postać i spłodził z nią syna. Nadano mu imię Tangun Wanggeom. Założył on państwo Joseon, a za swą siedzibę obrał Pjongjang. Przeniósł potem swą stolicę do Asadal w górach Taebaek. Panował przez 1500 lat, a gdy miał 1908 lat, został bóstwem gór i był nieśmiertelny.

Gojoseon-Kingdom-map

Map granica królestwa Gojoseon, autorka: San-shin

Istnieje obszerna literatura dotycząca interpretacji różnych aspektów tego mitu, a także samego imienia jego bohatera. W etnogenezie narodu koreańskiego znaczącą rolę odegrali przybysze z północy — z terenów Syberii i Mandżurii. Mit o Tangunie, zrodzonym ze związku syna władcy Niebios, Hwanunga, z Ungnjo, niedźwiedzicą przemienioną w kobietę, świadczyć może o istnieniu wśród Protokoreańczyków kultu niedźwiedzia. Może to też być świadectwem zwycięstwa klanu, którego totemem był niedźwiedź, nad klanem, którego totemem był tygrys.

Z analizy innych mitów koreańskich wynika, że obok niedźwiedzia i tygrysa oddawano w Korei cześć również innym istotom żywym. Można tu wymienić węża, smoka, dżdżownicę, konia i koguta. Żadne jednak nie ma tak bogatej ikonografii ani nie występuje w tak wielu legendach jak tygrys. Uważano, że wcielić się w niego może bóstwo gór, nazywano go też „księciem gór”, a zwykle przedstawiany był jako wysłannik groźnego i wszechmocnego Sansina. Przez wiele wieków realnie zagrażał życiu mieszkańców Półwyspu, był dla nich symbolem odwagi, siły, ale i chytrości. Jego wizerunki umieszczano na amuletach mających odganiać złe moce.

pomnik-Danguna

Pomnik Danguna, fot. San-shin

Obecnie Dangun/Tangun uważany jest za praprzodka Koreańczyków, a może nawet za praprzodka całej ludzkości. Do niedawna w Korei Południowej liczono lata od momentu założenia państwa Joseon przez Tanguna, a więc od 2333 r. p.n.e. Obok daty według kalendarza zachodniego podawano rok ery Tanguna. Na przykład 1988 rok był 4327. rokiem ery Tanguna. Jednym ze świąt państwowych w Republice Korei jest 3 października, „dzień, w którym otwarły się niebiosa„.

Autor: Jacek Czubacki


Literatura:

Michael J. Seth, A History of Korea: From Antiquity to the Present. Lanham: Rowman & Littlefield, 2010

Hyong-sik Sin, A Brief History of Korea. The Spirit of Korean Cultural Roots 1 (2nd ed.). Seoul: Ewha Woman’s University Press, 2005

źródła:

Wu Mingren, Ancient OriginsThe Legendary Founder of Korea – Dangun Wanggeom

Korea Times – Korea: in the beginning

Korean History – Tangun

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s