1 komentarz

Powrót Gdańska i wyzwolenie Gdyni w marcu 1945 roku

polska flaga dwor artusa 1945 1

28 marca 1945 roku – polscy czołgiści z 1. Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte wyzwolili Gdynię oraz zdobyli Gdańsk. W Gdyni odbyły się uroczystości zaślubin Polski z morzem, z kolei w Gdańsku dwaj polscy czołgiści podporucznik Bronisław Wilczewski i chorąży Zbigniew Michel zatknęli biało-czerwoną flagę na Dworze Artusa. Gdańsk wraca po ponad 150 latach do Polski.Jak przebiegały uroczystości?

w-wyzwolonym-gdansku

28 marca 1945 roku, Gdańsk, polscy żołnierze przed dworem Artusa.

Chorąży Zbigniew Michel przekazał nawet szczegółową informację o uczestnikach uroczystości:

„Na plac Długiego Targu wprowadzono batalion fizylierów. Przed wejściem do budynku Dworu Artusa stanął czołg o numerze 211, na którym jak na trybunie stanął płk Malutin, dowódca brygady, dwaj generałowie z 49. armii radzieckiej oraz dowódca batalionu mjr Kulig.”

Początkowo flagę zamierzano zawiesić na wieży Ratusza Głównego Miasta, jednak gdy żołnierze dotarli na Długi Targ, zorientowali się, że jest ona zniszczona. W tej sytuacji podjęto szybką decyzję o wciągnięciu polskiej flagi na maszt wieńczący Dwór Artusa.

Trwający cały czas ostrzał artyleryjski omal nie udaremnił i tego zamiaru, bowiem w trakcie zaimprowizowanej ceremonii tył budynku został trafiony pociskiem i na dachu pojawiły się płomienie.

polska flaga dwor artusa 1945

28 marca 1945 roku, w Gdańsku na dworze Artusa w Gdańsku, zawiesili biało-czerwoną flagę dwaj czołgiści z 1. Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte, podporucznik Bronisław Wilczewski i chorąży Zbigniew Michel.

Dwaj młodzi, liczący po 19 lat Polacy, z dużą determinacją wspięli się po elewacji sąsiedniej kamienicy i dotarli do masztu, na którym wciąż powiewała hitlerowska flaga ze swastyką. Zerwali ją i wciągnęli flagę biało-czerwoną. Następnie:

„Bronek Wilczewski po jakiejś rynnie, a ja po piorunochronie zjechaliśmy na dół. Buty mieliśmy nadpalone. Jest godzina 14.30, nie trwało więc to tak długo. Na dole zakończono uroczysty ceremoniał.”

Dalej w relacji chorążego Michela pojawia się nieco złowrogi akcent:

„W bocznej ulicy Starówki czekał na nas na samochodzie terenowym zastępca dowódcy brygady do spraw politycznych, mjr Michał Bromberg, który podwiózł nas do kompanii”.

Autor wspomnień nie wyjaśnia, jakie były powody tej „opieki” ze strony politruka, ale możemy sądzić, że ów chciał poinstruować bohaterów zdarzenia, w jaki sposób mają opowiadać o swoim wyczynie.

czolgisci polscy w gdansku 1945

Marzec 1945 rok, czołgiści 1. Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte w Gdańsku, róg ulic Grunwaldzkiej i Konopnickiej.

Tego samego dnia w Gdyni żołnierze z polskiej Brygady Pancernej przejechali ulicami miasta w stronę plaży, gdzie wjechali do odzyskanego polskiego morza i dokonali aktu zaślubin Polski z morzem..

zaślubiny Gydnia 1945

28 marca 1945 roku – w Gdynii, czołgiści z 1. Brygady Pancern. im. Bohaterów Westerplatte dokonali aktu zaślubin Polski z morzem

Znajdujący się na miejscu ksiądz Kreft poświęcił dwa pierścienie. Dowódca kompanii, kapitan Achwaczow, w towarzystwie pułkownika Malutina, wrzucił jeden z nich do morza, symbolicznie powtarzając gest generała Hallera sprzed lat. Dziś to wydarzenie upamiętnia tablica znajdująca się na murze Muzeum Marynarki Wojennej.

Tablica-na-murze-Muzeum-Marynarki-Wojennej-w-Gdyni-upamietniajaca-ponowne-zaslubiny-Polski-z-morzem

Tablica w Gdynii upamiętniająca zaślubiny Polski w morzem w Gdyni z 28 marca 1945 roku


28 marca uznaję się formalnie za datę wyzwolenia Gdyni i przyłączenie Gdańska do Polski. Niemniej do 30 marca cały Gdańsk wraz z portem został oczyszczony z wojsk niemieckich, poza Westerplatte, które zostało zdobyte dopiero 7 kwietnia.

dańsk_tablica-1945

Tablica w Gdańsku upamiętniająca zawieszenie biało-czerwonej flagi 28 marca 1945 roku na Dworze Artusa

Z kolei w pobliżu Gdyni, zgrupowanie niemieckie na Kępie Oksywskiej liczyło około 30 tys. żołnierzy i od 31 marca wojska radzieckie i polskie przystąpiły do jego likwidacji. Walki trwały do 5 kwietnia – znaczną część wojsk ewakuowano drogą morską na Hel. Były to ostatnie walki toczone w ramach Operacji Pomorskiej. W Gdańsku i Gdynii znajdują się tablice upamiętniające wydarzenie sprzed ponad 70 lat.


Literatura:

Czesław Grzelak, Henryk Stańczyk, Stefan Zwolinski, Armia Berlinga i Żymierskiego, wyd. Neriton, 2002

Edward Kospath-Pawłowski, Wojsko Polskie na wschodzie 1943-45, wyd. „Ajaks”, 1993.

Reklamy

One comment on “Powrót Gdańska i wyzwolenie Gdyni w marcu 1945 roku

  1. Przed dworem Artusa stanął wóz malutina z numerem 1000.

    Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: