Zaślubiny z morzem w Kołobrzegu 18 marca 1945 r.

Sztandar kolobrzeg 1945 1

18 marca 1945 r., Kołobrzeg. Poczet sztandarowy 10 pp. w trakcie uroczystości zaślubin z morzem na kołobrzeskiej plaży. Chor. Władysław Spodymek trzyma sztandar pułku. Fot. Józef Rybicki.

18 marca 1945 roku – po 11 dniach krwawego boju i zdobyciu Kołobrzegu, żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego 3., 4. i 6. Dywizji Piechoty dokonali aktu zaślubin Polski z morzem. Jak przebiegały uroczystości?

Uroczystości zaślubin Polski z morzem odbyły się na tarasie i stoku fortu Ujście, zarz obok gruzów latarni morskiej. Brały w niej udział  delegacja 1. i 2. Armii Wojska Polskiego, w tym dwaj podpułkownicy: Piotr Jaroszewicz i Edmunda Pszczółkowskiego.

polska-flaga-w-bac582tyku-w-koc582obrzegu

18 marca 1945 roku, Kołobrzeg, polscy żołnierze wbijają polską flagę w dno Bałtyku fot: NAC

W dno Bałtyku oddziały polskie wbiły polską flagę, a jeden z żołnierzy – kapral Franciszek Niewidziajło wypowiedział słowa:

„Przyszliśmy, morze, po ciężkim i krwawym trudzie. Widzimy, że nie poszedł na marne nasz trud. Przysięgamy, że cię nigdy nie opuścimy. Rzucając pierścień w twe fale, biorę z tobą ślub, ponieważ tyś było i będziesz zawsze nasze”

przysiega Kolobrzeg

18 marca 1945 roku, Kołobrzeg, polscy żołnierze przysięgąją wierność morzu, fot. NAC

Zaraz po wypowiedzianych słowa, w asystencie dwóch żołnierzy kapral Niewidziajło wszedł na kamienny i mur, a następnie rzucił do morza zaślubinowy pierścień. Podczas tego aktu towarzyszyły honorowe salwy. Przebieg zaślubin z morzem w Kołoborzeg miał charakter oficjalny, w  przeciwieństwie do wcześniejszych zaślubin w Dziwnówku (15 narca) i Mrzeżynie (17 marca), odbyły się spontaniczne, pod wpływem euforii i bez konsultacji z dowództwem

Zaslubin Kolobrzeg 1

18 marca 1945 roku, Kołobrzeg. Moment uroczystych zaślubin z morzem sztandaru 10. pp ufundowanego przez mieszkańców warszawskiej dzielnicy Praga. Sztandar trzyma chor. Władysław Spodymek. Na drewnianym falochronie stoją: z-ca d-cy pułku kyp. Kamiński, d-ca pułku płk Wincent Potapowicz i szef sztabu pułku ppłk Grzegorz zalubowski. Fot. Józef Rybicki

Natomiast zaślubiny w Kołobrzegu, miały wysoką rangę z powodu obecności oficjalnych przedstawicieli obu sztabów Poza tym całości nadano oficjalny ceremoniał wojskowy. Ceremoniał był poprzedzony mszą świętą odprawioną przez kapelana 3. Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta księdza kapitana Alojzego Dudka  oraz wręczeniem odznaczeń. Gospodarzem ceremonii wybrano żołnierzy 7. pułku piechoty pod komendą majora Stanisława Russijana.

zaslubiny z morzem w kolobrzegu 1945 fot Stanisław Wasilewski

18 marca 1945 roku, Kołobrzeg. Niektórzy polscy żołnierze widzieli morze po raz pierwszy. Zaślubiny 1. Samodzielnego Pułku Moździerzy. Fot.Stanisław Wasilewski

Niemniej każdy ze wspomnianych aktów zaślubinowych, miał olbrzymie znaczenia dla żołnierzy polskich którzy byli wyczerpani wielotygodniowymi bojami. Dzisiaj z perspektywy czasy, trudno jest rozstrzygnąć i oceniać, które z tych ceremonii należy się plama pierwszeństwa.

4 dywizja kolobrzeg

18 marca 1945 r., Kołobrzeg. Uroczystoć zalubin z morzem na kołobrzeskiej plaży. Chór z 4. DP im. Jana Kilińskiego w trakcie występu. W tle transparent z napisem: „Kolego! w znoju i w boju pamiętaj – jesteś kilińszczakiem!”. Fot. Józef Rybicki

Warto wspomnieć, że do końca mraca 1945 roku, wiele polskich poddziałów, które stacjonowało na Pomorzu zorganizowały i przeprowadziły własne uroczystości. Dla ich członków najważniejsze były te, w których sami mieli możliwość uczestnictwa.

Kieniewicz Kolobrzeg

18 marca 1945 r., Kołobrzeg. Gen. Kieniewicz, d-ca 4. DP, stoi na falochronie kołobrzeskiego portu w towarzystwie prawdopodobnie radzieckiego oficera i kobiety w polskim mundurze. Obok nich wielki, czarny, kudłaty pies, z odznaczeniem przypiętym do obroży. Fot. Józef Rybick

Warto pamiętać o wszystkich aktach zaślubin z morzem, tych przedwojennych dokonanych przez wojska gen. Józefa Hallera w Pucku 10 i 11 lutego 1920 roku czy te z czasów II wojny światowej w Kołobrzegu, a także pozostałe większe i mniejsze uroczystości, podczas których żołnierz polski witał się z Bałtykiem. 3 listopada 1963 roku w Kołobrzegu odsłonięto pomnik zaślubin Polski z morzem upamiętniający wydarzenia z marca 1945 roku.

Autor: Jacek Czubacki


Literatura:

Czesław Grzelak, Henryk Stańczyk, Stefan Zwoliński: Armia Berlinga i Żymierskiego. Neriton, 2002..

Edward Kospath-Pawłowski, Wojsko Polskie na wschodzie 1943-45, wyd. „Ajakas”, 1993.

K. Kaczmarek „Polskie Wojsko na Wschodzie 1943-45 od Mierei do Łaby i Wełtawy”, Lublin 2003

Advertisements

3 thoughts on “Zaślubiny z morzem w Kołobrzegu 18 marca 1945 r.

  1. Pingback: Zaślubiny z morzem w Kołobrzegu 18 marca 1945 r. « Dziennik gajowego Maruchy

  2. Pingback: Zaślubiny ludowego żołnierza z Bałtykiem | POLSKA PRAWDZIWYCH POLAKÓW

  3. Pingback: Zaślubiny z morzem w Kołobrzegu 18 marca 1945 r. | f6862

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s