1 komentarz

Lwy-ludojady z Tsavo

lions-tsavo-chicago

Lwy z Tsavo, fot. Chicago Field Museum

Na początku marca 1898 roku Brytyjczycy budowali most kolejowy nad rzeką Tsavo, który łączyłby Mombasę z Ugandą. Byli świadomi, że będzie to niezwykle trudne przedsięwzięcie, wymagające wiele wysiłku. Jednak nie przewidzieli opóźnienie prac z powodu ataków lwów-ludojadów, które przez blisko dziewięć miesięcy siały postrach i panikę wśród robotników…

W drugiej połowie XIX wieku rozpoczęła się rywalizacje europejskich mocarstw o wpływy w Afryce. Rywalizacja toczyła się głownie pomiędzy Brytyjczykami, Niemcami i Francuzami. Mocarstwa planowały umocnić swoje dotychczasowe zdobycze kolonialne.

800px-Tsavo_national_park_map_en

Park Narodowy Tsavo z zaznaczoną linią kolejową i mostem na rzece Tsavo, źródło: wikimedia commons

Nie było to łatwe zdanie, ponieważ brakowało odpowiedniej infrastruktury – dróg, które umożliwiłaby by transport żywność oraz surowców. W tym celu najlepszym rozwiązanie byłaby budowa linii kolejowej, która mogłaby przyspieszyć transport niezbędnych towarów z odległych portów.

hinduscy robotnicy podczas budowy kolei Mombasa-Uganda

Hinduscy robotnicy podczas budowy kolei linii Mombasa-Uganda, fot. Pinterest

W 1896 roku Brytyjska Kompania Wschodnioafrykańska postanowiła rozpocząć budowę linii kolejowej, która łączyłaby kenijskie miasto Mombasę z Ugandą. Na identyczny pomysł wpadły również pozostałe mocarstwa, co doprowadziło do prawdziwego wyścigu o to, kto pierwszy dotrze dalej w głąb lądu. Brytyjczycy uważali, że będzie to niezwykle proste zdanie. Jednak brytyjskich inżynierów napotkała wiele trudności, które opóźniały prace. Problemem były trudne warunki terenowe panujące w afrykańskiej dżungli. Często nowe kładzione tory trzeba było ponownie wymieniać, szalała epidemia malarii. W budowie przeszkadzali również wojownicy z plemienia Masajów. Dodatkowo brakowało rąk pracy, więc postanowiono sprowadzić z Indii ponad około 30 tys. hinduskich robotników. Praca przy budowie kolei była również bardzo niebezpieczna. Dochodziło do licznych wypadków przy pracy, wielu robotników chorowało i umierało z powody malarii, prawie co dzień. Często dochodziła także do bójek pomiędzy miejscowymi afrykańskimi robotnikami i Hindusami.

John_Henry_Patterson

John Henry Patterson (1867 – 1947)

W pierwszych dniach marca 1898 roku, prace nad linią kolejową dotarły do rzeki Tsavo (obecnie rzeka w Kenii), co spowodowało spowolnienie pracy. Konieczna była budowa mostu. Brytyjska prasa była coraz bardziej sceptyczna do budowanej linii kolejowej, którą nazwano „Szalonym Ekspresem donikąd”.

Aby przyspieszyć harmonogram prac, postanowiono sprowadzić jeszcze dodatkowych robotników oraz inżyniera podpułkownika Johna Henry’ego Pattersona, który nadzorowałby przebiegł prac był bez zarzutu. Patterson był doświadczony myśliwym, jak się okazało później jego umiejętności przydały się

Na drodze planu Brytyjczyków stanęły niespodziewanie dwa lwy samce bez grzywy, które zaczęły napadać na robotników. Wywołało tto powszechny strach i panikę. Lwy ludojady atakowały w pojedynkę, głownie nocą. Wkrótce też atakowały za dnia i to razem. Robotnicy ze strachu nie chcieli pracować.

tsavoriverbridge

Budowa most kolejowego nad Tsavo, fot. mijikenda.com

Patterson próbował uspokoić robotników i przekonać, aby wrócili do pracy, a on rozwiążę problem. Aby powstrzymać ataki, rozkazał wybudować ogrodzenia ze stosów kolczastych roślin wokół obozu. Na drzewie miał swoje stanowisko strzeleckie. W nocy palono ogniska mające odstraszać bestie.

stanowisko strzeleckie na drzewie

Stanowisko strzeleckie na drzewie, fot. pinterest

Środki bezpieczeństwa jednak nie pomagały. Lwy nie bały się ognia, a przez płot nauczyły się przedzierać. W nocy wkradały się do obozu i wyciągały śpiących robotników z namiotów W nocy palono ogniska mające odstraszać bestie. Środki bezpieczeństwa jednak nie pomagały. Lwy nie bały się ognia, a przez płot nauczyły się przedzierać. W nocy wkradały się do obozu i wyciągały śpiących robotników z namiotów poza ogrodzenie i tam pożarły.

Patterson i pułapka na lwy

Patterson i pułapka na lwy, fot. tumblr

Międzyczasie w Brytyjscy przełożeni Pattersona wymusili na nim wznowienie prac przy budowie mostu. Lekceważyli problem z lwami. Robotnicy się buntowali, dochodziło do strajków i ucieczek z obozu. Patterson zaostrzył i tak już surową dyscyplina. Stosował ciężkie kary, za odmawianie wykonywania pracy oraz za jakiekolwiek próby buntu. Odmówil też podwyżki wynagrodzeń, co rozwścieczyło Hindusów. Spadły morale, co odbiło się spadkiem wydajności i jakości pracy, za co obwiniano Pattersona. Postanowił zorganizować liczne pułapki by ostatecznie rozprawić się z krwiożerczymi lwami.

Z szyn kolejowych postanowił wybudować zbudował klatkę, którą w środku przedzielił kratą. W zabezpieczonej części postanowił umieścić siebie jako przynętę Wejście do pułapki upodobnił do namiotu. Konstrukcja była prosta, wchodzący do środka lew miał pociągnąć za linę, która zwalniała stalową zasuwę, zamykając zwierzę w pułapce. Patterson miał mieć wtedy wystarczającą ilość czasu, by zastrzelić unieruchomionego drapieżnika. Robotnicy chwilowo byli uspokojeni. No, ale to był pozorny spokój. Lwy zaatakowały ponownie w połowie września 1898 roku. Pułapki okazały się nieskuteczne, ludzie znów zaczęli ginąć i opuszczać plac budowy.

Jaskinie, w których mieszkały lwy-ludojady, fot. pinterest

Wieści o krwiożerczych lwach ludojadach dotarła do Mombasy – stolicy Protektoratu Brytyjskiej Afryki Wschodniej. Nad rzekę Tsavo przybyli liczni myśliwi, chcący zdobyć sławę i uznanie. Patterson ucieszył się z ich pomoc. Jednak dodatkowe wsparcie zawiodło, a kolejne pułapki okazał się ponownie nieskuteczne. Rozgoryczeni myśliwi opuścili Tsavo, a Patterson znów pozostał z problemem do czasu, gdy wysłano hinduskich żołnierzy sipajów, którzy mieli ostatecznie rozwiązać problem. Sipajowie dotarli do Tsavo 3 grudnia. Znów przygotowano stanowiska obronne, pułapki. Kolejny raz plan zawiódł. Wydawało się, że nic już nie powstrzyma lwy-ludojady, a nieukończona budowa mostu kolejowego okaże się wielką porażką…

9 grudnia 1898 roku, Patterson z pierwszym zastrzelonym lwem, fot. wikimedia commons

Wreszcie 9 grudnia 1898 roku, Patterson po ustrzelił pierwszego lwa. Drugi lew już sam nie był w stanie skutecznie atakować. Został ustrzelony 29 grudnia.

29 grudnia 1898 roku, drugi zastrzelony z lwów, fot. wikimedia commons

Za zabicie lwów Patterson otrzymał 25 tys. funtów nagrody, a z ich skóry zrobił sobie dywany. Pułkownik Patterson dzięki temu zyskał sławę.

ukończony most nad Tsavo 1899

7 lutego 1899 roku, ukończono most nad Tsavo, fot. Pinterest

Słynny most na rzece Tsavo ukończono 7 lutego 1899 roku. Podczas I wojny światowej szyny zostały zniszczone przez niemieckich żołnierzy. Po wojnie zostały jednak naprawione. Kamienne fundamenty mostu są oryginalne jako część konstrukcji mostu. Patterson kilka lat potem napisał w 1907 roku na  podstawie swojego dziennika, książkę pod tytułem „Ludojady z Tsavo” („The Man-Eaters of Tsavo”).

Tsavo Bridge2

Współczesny widok na most w Tsavo, fot. wikimedia commons

W roku 1924 roku Muzeum Historii Naturalnej w Chicago, odkupiło od Pattersona trofea za 5000 funtów. Odnowione skóry następnie wypchano. Dziś można je podziwiać i są jedną z największych atrakcji chicagowskiego muzeum.

Man_Eating_Lions_t607

Lwy z Tsavo, fot. Chicago Field Museum

Od wielu lat rządy w Kenii domagają się zwrotu zarówno skór jak i czaszek lwów, które miałaby następnie trafić do Kenijskiego Parku Narodowego w Tsavo

Czaszki lwów z Tsavo, fot. Chicago Field Museum

Pozostaje pytanie, dlaczego lwy zabijały? Do ataków i pożerania ludzi dochodziło dużo wcześniej. W przeszłości przez Kenię wiódł szlak niewolników. Wielu pojmanych nie wytrzymywało wyczerpującej wędrówki przez pustynne bezdroża. Pozostawiano ich przy drogach skazując jednocześnie na pożarcie przez lwy z Tsavo szczególnie w XIX, kiedy to na terenach obecnej Kenii wybuchła epidemia czarnej ospy. Ofiar było tak dużo, że chowano je bardzo płytko lub w ogóle. Lwy nie miały wówczas najmniejszego problemu ze znalezieniem pożywienia. Brak opadów także wpływał na pokarmowe upodobania lwów – w czasie suszy populacja antylop i gazel była dużo mniejsza niż w porze deszczowej, dlatego lwy szukały innego źródła pokarmu.

Współczesny widok na most w Tsavo, fot. shutterstock

Wedle współczesnych historyków od marca do grudnia 1898 zginęło co najmniej 28 osób, z czego 11 było zjedzonych. We swoich wspomnieniach John Patterson podawał, że zginęło 135 ludzi.

Val Kilmer jako pułkownik Patterson w filmie „Duch i Mrok”, fot. pinterest

Na podstawie wydarzeń z Tsavo, nakręcony film w 1997 roku, pod tytuełm „Duch i Mrok” w reżyserii Stephena Hopkinsa. W rolę pułkownika Patersona wystąpił Val Kilmer.


Literatura:

B.D. Patterson, „The lions of Tsavo: exploring the legacy of Africa’s notorious man-eaters”, McGraw-Hill, New York, 2004

B.D. Patterson,  „Living with lions in Tsavo, or notes on managing man-eaters”. Travel News & Lifestyle (East Africa), 2005

Philip Caputo, „Ghosts of Tsavo: Stalking the Mystery Lions of East Africa”, (First ed.). National Geographic, 2003

źródło: W mroku historii – Ludożercy z Tsavo

Reklamy

One comment on “Lwy-ludojady z Tsavo

  1. kto to pisał?

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: