4 Komentarze

Koty zostały dwukrotnie udomowione

kotek bengalski

Kotek bengalski (Prionailurus bengalensis), fot. animal-photography.com

Najprawdopodobniej koty zostały udomowione co najmniej dwukrotnie. Najnowsze badania wskazują, że kotek bengalski został udomowiony w Chinach około 5000 lat temu, niezależnie od udomowienia kota na Bliskim Wschodzie i w Egipcie. Do tej pory uważano, że pierwsze koty do Chiny przyszły z zachodu wraz z Jedwabnym Szlakiem.

Historia udomowienia kota sięga około 10 000 lat na Bliskim Wschodzie, kiedy ludzie zaczęli prowadzić osiadły tryb życia, uprawiać ziemię i udomawiać zwierzęta. Koty okazały się wówczas nieocenionymi współpracownikami: tępiły gryzonie, które atakowały plony i trzymały ich populację w ryzach. W zamian za usługi dostawały od ludzi jedzenie. Nagrody skłoniły te zwierzęta do pozostania w towarzystwie człowieka.

Najstarsze kopalne ślady wspólnego bytowania ludzi i kotów pochodzą z pochówku na Cyprze sprzed około 9,5 tys. lat. Przypuszcza się, że jednak pierwszymi kotami świadomie trzymanymi w domach były święte koty Egiptu sprzed około 4 tys. lat. Koty miały później trafić następnie z Bliskiego Wschodu do Chin.

W 2001 w chińskiej wiosce w Quanhucun w prowincji Shaanxi, znanej z wczesnej uprawy kaszy jaglanej, znaleziono kości ośmiu kotów. Zooarcheolog z Washington University Fiona Marshall dokonała w 2013 roku analizy kości kotów. Okazało się, że kości liczą sobie około 5300 lat, a zawarte w nich izotopy węgla i azotu wskazują, że koty jadły małe zwierzęta, które z kolei żywiły się ziarnem. To był poważny argument na poparcie jednej z hipotez dotyczących procesu udomowienia kotów.

Prawdopodobnie dzikie koty wślizgiwały się do ludzkich osad, by polować na myszy i szczury, a ludziom zależało na obecności kotów pomagających w walce ze szkodnikami. – Koty w dużej mierze uległy spontanicznemu udomowieniu, a jeśli tak, to podobnie mogło wyglądać udomowienie wielu innych zwierząt. To może być przełom w myśleniu o procesie udomowienia – mówi Marshall. U jednego z osobników zauważano także, że miał bardzo starte zęby, co może sugerować, że że dożył sędziwego wieku, a to z kolei oznacza, że ludzie mogli się nim zajmować.

Niestety tamte badania nie dały odpowiedzi na pytania, czy koty z Quanhucun były spokrewnione z kotem nubijskim, przodkiem dzisiejszych kotów domowych, które udomowiono na Bliskim Wschodzie przed około 10 000 lat czy też był to osobny gatunek lub czy też doszło do niezależnego udomowienia kota.

Czaszka udomowionego kota z Quanhucun, fot. Jean-Denis Vigne/CNRS/MNHN

Ponownie analizy kości kotów podjął się zespół badaczy Francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych na czele z Jeanem-Denis Vigne’m. Szczegółowe badania oraz liczne pomiary kości, wskazują jednoznacznie, że należały do lokalnego gatunku kotka bengalskiego (Prionailurus bengalensis), który został udomowiony niezależnie.

zasięg występowanai kotka bengalskiego

Na zielono zaznaczono zasięg występowania kotka bengalskiego (Prionailurus bengalensis), źródło: CNRS/MNHN

Kilka charakterystycznych cech wskazuje, że ten kot był na wczesnym etapie udomowienia, a wiec nie należał do dzikiego gatunku.  Przede wszystkim wszystkie koty były nieco mniejsze od swoich dzikich kuzynów. Jeden z kotów był pochowany, a jego szkielet był zachowany w komplecie. Więc nie został zabity, ani zjedzono, co oznacza, że był specjalne traktowany. – Nawet jeśli nie mamy tu dowodów na pełne udomowienie, to widzimy intensywną relacje na linii człowiek-kot – stwierdził Vigne.

Jednak udomowione koty z Quanhucun nie dotrwały do naszych czasów. Niewykluczone, że udomowione w Chinach kotki bengalskie mogły zostać wyparte przez koty przywiezione Jedwabnym Szlakiem z Bliskiego Wschodu. Na malunkach z okresu dynastii Tang (618-907) widzimy wyłącznie koty przypominające współczesne koty domowe.

Obecnie żaden z kotów domowych nie ma ich genów. Wyjątkiem jest rasa kotów bengalskich, która została sztucznie utworzona w latach 60. XX wieku, w wyniku skrzyżowana kotów domowych z kotkiem bengalskim.

Dotychczas uważano, że jedynym zwierzęciem, który był udomowionym więcej niż jeden raz była świnia. Teraz wiele wskazuje na to, że doszło do co najmniej dwukrotnego udomowienia kotów. Obecnie żyje na świecie ponad 500 mln kotów. Wyniki zbadań odsłaniają nowe karty w historii kotów.

Na podstawie: Science MagazineJournal Plus One

Reklamy

4 comments on “Koty zostały dwukrotnie udomowione

  1. […] Koty były tak cenne, że Egipcjanie zabronili wywozić tych zwierząt z kraju pod karą śmierci. Starożytny Egipt był zresztą… kocim rajem. To tutaj, nad Nilem, włochate stworki uznawano za święte. Z Egiptu koty rozprzestrzeniły się na cały starożytny świat, m.in. do Chin. Choć najnowsze badania udowadniają, że w Chinach koty zostały dwukrotnie udomowione [2]. […]

    Polubienie

  2. […] Koty były tak cenne, że Egipcjanie zabronili wywozić tych zwierząt z kraju pod karą śmierci. Starożytny Egipt był zresztą… kocim rajem. To tutaj, nad Nilem, włochate stworki uznawano za święte. Z Egiptu koty rozprzestrzeniły się na cały starożytny świat, m.in. do Chin. Choć najnowsze badania udowadniają, że w Chinach koty zostały dwukrotnie udomowione [2]. […]

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: