60. rocznica bojkotu Rosy Parks

Rosa Parks w Autobusie

1 grudnia 1955 roku – w Montgomery w amerykańskim stanie Alabama, Afroamerykanka Rosa Parks została aresztowana za odmowę ustąpienia miejsca w autobusie białemu mężczyźnie. Incydent przerodził się w wielomiesięczny bojkot autobusów miejskich i był początkiem walki z segregacją rasową.

W Montgomery w stanie Alabama w latach 50-tych XX wieku obowiązywały ostre zasady segregacji rasowej w miejskich autobusach. Pewnego wieczoru Afroamerykanka Rosa Parks usiadła na przednim siedzeniu w autobusie w części dla kolorowych. Biali siedzieli w części pojazdu przeznaczonej dla nich. Kiedy zajęte już były wszystkie siedzenia w sektorze dla białych, niepisana zasada nakazywała czarnym, aby ustąpili im miejsca.

– Ja jednak ani drgnęłam. Biały kierowca powiedział: „Potrzebne są miejsca z przodu.” Nie wstałam. Miałam już dosyć podporządkowywania się białym. [1] – opowiadała Rosa Parks

Kiedy kierowca wezwał policję, Rosę Parks aresztowano i umieszczono w więzieniu za naruszanie miejscowych praw o środkach komunikacji.

Aresztowanej Rosie Parks pobierają odciski palców

Aresztowana Rosa Parks, fot. wikimedia commons

Sąd uznał Parks winną, wymierzył jej grzywnę i obciążył kosztami sądowymi. Kobieta odmówiła zapłacenia kary i odwołała się do Sądu Obwodowego. W wyniku zaistniałej sytuacji Rosa Parks wraz z mężem stracili pracę, a na każdym kroku spotykały ich prześladowania i pogróżki. W swojej autobiografii napisała:

„Biali oskarżali nas o zakłócanie spokoju, gdy zachowywaliśmy się jak normalni ludzie, zamiast płaszczyć się ze strachu. Nie musieliśmy czekać na zlinczowanie. Umieraliśmy po trosze za każdym razem w obliczu tego rodzaju dyskryminacji.”[2]

Incydent spowodował wielomiesięczny bojkot autobusów miejskich. Akcję organizował nieznany wówczas 26-letni pastor Martin Luther King. Bojkot rozwinął się wkrótce w masowe wystąpienia w innych miastach na południu USA.

W 1956 roku Sąd Okręgowy Stanów Zjednoczonych orzekł, że podział autobusów na sektory dla białych i czarnych jest niezgodny z konstytucją. Po trwającym 381 dni bojkocie, kiedy to czarnoskórzy zdecydowali się nie korzystać z autobusów, skończyła się segregacja rasowa w autobusach komunikacji miejskiej.

Rosa Louise Parks, z d. McCauley (1913 – 2005), z Martinem Lutherem Kingiem, fot. Wikimedia commons

Gest Rosy Parks był iskrą, która dała początek Ruchowi Praw Obywatelskich w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX stulecia. To jej zachowanie sprawiło, że zniesiono prawa o segregacji rasowej, Martin Luter King stał się przywódcą czarnoskórych, a walka o równość rasową rozgorzała na nowo.

rosa-parks-84620846-e

W 1957 roku Rosa Parks wyjechała do Detroit gdzie pracowała w sztabie demokratycznego kongresmana Johna Conyersa. Amerykańska działaczka praw człowieka (ur. 4 lutego 1913 w Tuskegee) zmarła w Detroit 24 października 2005 roku.

W 2001 w Montgomery otwarto bibliotekę i muzeum jej imienia. W 1999 roku otrzymała Złoty Medal Kongresu USA. Autobus, którym jechała Parks, znajduje się obecnie w muzeum Henry’ego Forda, założyciela spółki Ford Motor Company, w Dearborn w stanie Michigan.

Jeden z pomników Rosy Parks w Dallas, fot. forthoodsentinel.com


Literatura:

Catherine A. Barnes, Journey from Jim Crow: The Desegregation of Southern Transit, Columbia University Press, 1983.

Rosa Parks with James Haskins, „Rosa Parks: My Story”, New York: Scholastic Inc., 1992

Douglas Brinkley, „Rosa Parks: A Life”, Penguin Books,  2005.

Przypisy:

[1]. Donnie Williams, Wayne Greenhaw, „The Thunder of Angels: The Montgomery Bus Boycott and the People who Broke the Back of Jim Crow”, Chicago Review Press, 2005 s. 48

[2]. Rosa Parks, James Haskins, „Rosa Parks: My Stor”, Dial Books, 1992, s. 116.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s