Dodaj komentarz

Strajk studentów Politechniki Ateńskiej

1973 Strajk Ateny Studentów

14-17 listopada 1973 roku – miał miejsce protest około 5 tys. studentów Politechniki Ateńskiej przeciwko juncie czarnych pułkowników. Bezpośrednią przyczyną zajść było aresztowanie grupy studentów obchodzących 6. rocznicę śmierci Jeoriosa Papandreu. Strajk został ostatecznie stłumiony przy użyciu wojska. Według różnych szacunków ofiarą pacyfikacji padło od 80 do 200 osób, setki było rannych, a 2400 osób aresztowano.

„Czarni pułkownicy” przejęli władzę w 1967 roku, tuż przed demokratycznymi wyborami, które – po raz pierwszy od czasów greckiej wojny domowej z lat 1946–49 – mogły wyprowadzić ten kraj spod bezpośredniej kontroli ambasady USA. Proamerykański rząd zaczął od zakazu działalności wszystkich partii politycznych oraz masowych aresztowań swoich przeciwników; zamordowano co najmniej dwie tysiące osób

Strajk wybuchł, gdy, gdy policja aresztowała kilku studentów Uniwersytetu Ateńskiego za uczestnictwo w nielegalnej demonstracji upamiętniającej 6. rocznicę śmierci Jeoriosa Papandreu. Ok. 5 tys. studentów politechniki rozpoczęło strajk okupacyjny w jej obiektach. Za pomocą posiadanej radiostacji wezwali mieszkańców miasta do strajku powszechnego i obalenia junty. Początkowo policja nie reagowała na wystąpienie.

16 listopada 1973 na ulicach miasta wybuchły zamieszki, organizowane spontanicznie przez grupy młodych ludzi, w czasie których doszło do ataków na policjantów i aktów wandalizmu. Dopiero informacja o tym miała skłonić premiera Spyrosa Markezinisa do podjęcia decyzji o stłumieniu strajku przy pomocy wojska.

W nocy z 16 na 17 listopada 1973 budynki politechniki zostały otoczone. Po dwugodzinnych negocjacjach dowodzący wojskami nakazał rozbicie bramy wjazdowej na teren kampusu uczelni i pacyfikację protestujących.

Studenci nie stawiali wojsku oporu, nie byli też uzbrojeni. Tym niemniej strzelano do nich zarówno z broni maszynowej, jak i przez przyłożenie pistoletu do głowy, dokonywano publicznych mordów na działaczach studenckich.  Zastrzelono co najmniej 80 osób (nie tylko na Politechnice, ale zwłaszcza na ulicach ją otaczających). W szczególności z karabinów maszynowych strzelano seriami wzdłuż osi ulic wokół budynku.

Łączna liczba ofiar (oblicza się ostrożnie) przekroczyła 200 osób, najmłodszą ofiarą był 16-letni uczeń, Diomedes Komnenos. Dalsze kilkaset osób zostało rannych, zaś ok. 2400 aresztowano. Następnie przeprowadzono szereg ustawionych procesów, skazując buntowników na dziesiątki lat więzienia.

Wydarzenia na Politechnice Ateńskiej przekonały radykalnie prawicowe skrzydło wśród oficerów greckich o błędności taktyki politycznej obranej przez prezydenta Papadopulosa, opowiadającego się za stopniową liberalizacją reżimu. W nocy z 23 na 24 listopada 1973 został on uwięziony w areszcie domowym, nowym prezydentem został gen. Fedon Gizikis, zaś faktyczną władzę w kraju objął kierujący aparatem represji gen. Dimitrios Joannidis.

Pomnik upamiętniający krwawe stłumienie strajku studentów w 1973 roku

Junta upadła latem 1974, a jej główni przywódcy zostali osądzeni i prawomocnie skazani już w grudniu 1974 i w styczniu 1975. Swoje poparcie dla prowadzonej przez juntę walki z wyimaginowanym zagrożeniem udzieliły USA, za co później w 1999 roku Prezydent Bill Clinton przepraszał w Atenach.


Literatura:

A. Brzeziński, „Grecja”, TRIO, Warszawa, 2002, s. 177.

J. Bonarek, T. Czekalski, S. Sprawski, S.Turlej, „Historia Grecji”, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2005, s. 619-620

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: