Dodaj komentarz

80. rocznica incydentu w Busha

Wushe Incident

27 października 1930 roku – w miejscowości Busha w środkowym Tajwanie miał miejsce atak uzbrojonego oddziału Aborygenów tajwańskich z plemienia Seediq. Został przeprowadzony podczas zawodów szkolnych. Spowodował śmierć 132 Japończyków oraz przypadkowo 2 Tajwańczyków, ponadto rannych zostało 215 osób. Było to największe zbrojne wystąpienie rdzennej ludności Tajwanu przeciwko polityce asymilacji prowadzonej przez japońskie władze okupacyjne. W odwecie Japończycy dokonali krwawej pacyfikacji.

W 1895 roku po wojnie japońsko-chińskiej, na mocy traktatu z Shimonoseki Tajwan został przekazany Japonii. W ramach antyjapońskiego oporu utworzono 24 maja 1895 r .Republikę Tajwanu (Republikę Formozy). Pierwszym jej prezydentem został Tang Jingsong, który jednak 6 czerwca uciekł z wyspy, po tym jak 29 maja w Keelungu wylądowały wojska japońskie. Opór w południowej części stawiły im wojska lokalne i „Czarne Chorągwie” pod wodzą ministra obrony Republiki, a następnie jej drugiego prezydenta Liu Yongfu. 21 października kapitulacja Tainanu zakończyła zorganizowaną obronę.

Japończycy postanowili uczynić z wyspy modelową prowincję. przeznaczając na jej rozwój znaczną część kontrybucji otrzymanych od Chin. Ustanowili silną administrację z gubernatorem generalnym na czele. Połączyli północ z południem linią kolejową, rozbudowali sieć drogową i porty. Wprowadzili nowe odmiany ryżu, rozbudowali przemysł kamforowy, cukierniczy, drzewny i wydobywczy. Stworzyli sieć elektrowni (Tajpej było drugim po Tokio zelektryfikowanym miastem Azji Wschodniej).

Aborygeni tajwańscy z plemenie Siddiq

Tajwańczycy, choć korzystali z osiągnięć cywilizacyjnych, jakie przyniosła kolonia, podlegali surowym i niesprawiedliwym prawom, mającym utrzymać porządek na niespokojnej wyspie. Jednakże, wykorzystując rozluźnienie polityczne ery Taishō rozwinęli działalność społeczną i polityczną, dążąc do poprawy swej sytuacji. Powołano w 1914 roku Tajwańskie Stowarzyszenia na rzecz Asymilacji. Jej celem było, wbrew nazwie, wywalczenie dla Tajwańczyków takich samych praw, jakie posiadali rządzący wyspą Japończyc

Choć władze kolonialne pieczołowicie dbały o rozwój lokalnego przemysłu i rolnictwa, rdzenna ludność wyspy nie była dopuszczana do udziału w życiu politycznym i w ówczesnym czasie nie miała dostępu do wyższej niż podstawowa edukac Po niespełna dwóch miesiącach istnienia zostało rozwiązane rozkazem gubernatora generalnego Sakumy

Kilkakrotnie dochodziło do zrywów Chińczyków przeciwko japońskiemu panowaniu, z których najbardziej znany jest incydent Tapani z 1915 roku, który zapoczątkował serię wystąpień. Z okupantem walczyli również rdzenni aborygeni tajwańscy, którzy byli najbardziej poddawani represjom i próbą asymilacji przez Japończyków. Wkrótce doszło do jednego z największych wystąpień Aborygenów tajwańskich przeciwko japońskiej okupacji.

Kilka dni przed zbrojnym wystąpieniem doszło , wódz plemienia Seediqu Mouna Rudao zorganizował wesele swojego syna Daho Mona, podczas niego dokonano uboju rytualnego zwierząt oraz częstowano winem. W tym czasie oficer japońskiej policji Katsuhiko Yoshimura  w okolicy odbywał swój patrol. Syna wodza zaproponował oficerowi napicie się symbolicznego kielicha wina. Oficer zdecydował odmówił, bo ręce Daho Mouna był zabrudzone krwią ubitych zwierząt. Daho Moun próbował zatrzymać i namawiał go by został. Oficer uderzył go pałką i wybuchła walka, a policjant został pobity. Wkrótce postanowił przeprosić, ale oficer odrzucił je. To wydarzenie przelało czary goryczy.

Szkoła Podstawowa w Wushe

27 października 1930 roku, setki Japończyków w miejscowości Wushe uczestniczyło w szkolnych zawodach lekkoatletycznych w szkole podstawowej Mushashi.

Tuż przed świtem, Mouna Rudao 300 wojowników Seediqu z posterunku policji skradło broń  i amunicję. Następnie przenieśli w pobliżu szkoły podstawowej, gdzie rozpoczęli atak. Zginęło łącznie 132 Japończyków, w tym kobiet i dzieci. Zabito omyłkowo też dwóch Chińczyków, którzy byli ubrani w japońską odzież, a jedna z dziewczyny miała na sobie kimono. Rannych było 215 osób. Celem Aborygenów był wyłącznie atak na Japończyków.

Mikata-Ban – oddziały projapońskich Aborygenów

Władze Japonii zareagował i postanowiły stłumić początek rebelii. Japoński gubernator Tajwany Eizo Ishizuka skierował do walki około 3 tys. żołnierzy. Mimo siły ognia i przewagi liczebnej nie udało się stłumić powstańców. Związku z tym postanowiono użyć lotnictwa. Doszło do bombardowań terenów, gdzie ukrywali się uczestnicy zrywu oraz użyto broni chemicznej gazu musztardowego. Niestety bombardowano też cywilów

Wódz Mouna Rudao 28 listopada, ale powstanie było kontynuowane przez innych przywódców. Ostatni opór jeszcze stawiano w grudniu. Spośród 1200 Seediqu bezpośrednio zaangażowanych w powstania, 644 zginęło, a 290 z nich popełniło samobójstwo, aby nie dostać do niewoli co według ich oznaczało hańbę. Rozpoczęto masowe przesiedlenia ludności.

Wkrótce po stłumieniu rebelii, w styczniu 1931 roku gubernator generalny Kamiyama oraz szef administracji Goto Fumio, zostali zmuszeni by poddać się dymisji. Nowym gubernatorem Tajwanu Ota Masahiro, który zwiększył represje wobec Aborygenów tajwańskich. Plemiona zostały rozbrojone i pozostawione bez jakiejkolwiek ochrony. Około 500 ludzi z plemienia Seediq, którzy uczestniczyli w rebelii objęto amnestią i zamieszkało niedaleko Wushe.

25 kwietnia 1931 roku doszło do drugiego incydentu w Busha, gdzie ścięto głowy wszystkich mężczyznom powyżej 15 lat., kolejny powstanie znów stłumiono, a gubernator Ota został w marcu 1932 roku odwołany ze stanowiska.

Po kolejnym stłumienia powstania postanowiono zmienić politykę wobec Tajwanu. Postanowiono stworzyć powszechny systemu szkolnictwa, który pod koniec japońskiego panowania (1944 r.) obejmował ponad 90% dzieci. Zostało też wówczas wprowadzone obowiązkowe nauczanie dziewięcioklasowe. Dodatkowo z antagonizowano różne grupy etniczne, aby uniemożliwić jakiekolwiek wystąpienia narodowe.

Pod koniec II wojny światowej Japończycy poddali się wojskom alianckich, a Tajwan został przekazany Chińczykom. Rząd Tajwański stopniowo liberalizowali prawo do współistnienia różnych ludów tubylczych min. ochrony ich kultury.


Literatura:

Xiaokun Song: Between civic and ethnic: the transformation of Taiwanese nationalist ideologies (1895-2000). Brussels: Vubpres, 2011, s. 90.

Taisheng Wang: Legal reform in Taiwan under Japanese colonial rule, 1895-1945: the reception of western law. Seattle: University of Washington Press, 2000, s. 112.

Encyklopedia historyczna świata. T. X. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 163

Mei-ling T. Wang: The dust that never settles: the Taiwan independence campaign and U.S.-China relations. Lanham: University Press of America, 2010, s. 54.

Denny Roy, The Japanese Occupation”. Taiwan: A Political History. Ithaca: Cornell University Press, 2003, 35.

Harry J. Lamley (2007). „Taiwan Under Japanese Rule, 1895-1945: The Vicissitudes of Colonialism”. In Rubinstein, Murry A. Taiwan: A New History (expanded ed.). New York: M.E. Sharpe, 2007, 224.

Chien-Chao Hung (2000). A history of Taiwan. Rimini: Il Cerchio, 2000, s. 222.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: