Dodaj komentarz

Radioaktywna kradzież w Tammiku

Kradzież Tammiku

Brama wyjściowa do byłej radzieckiej bazy wojskowej w Tammiku, w której znaleziono źródło promieniowania.

21 października 1994 roku – w estońskim mieście Tammiku trzej złomiarze weszli do byłej radzieckiej bazy wojskowej w poszukiwaniu złomu. Jeden z nich nieświadomy zagrożenia ukradł blok metalu zawierający promieniotwórczy cez-137. Wkrótce mężczyzna został śmiertelnie napromieniowany, a członkowie jego rodziny, w tym dwaj bracia zapadli na chorobę popromienną.

Estonia jest krajem, która nie ma ani swojego własnego programu jądrowego, ani tym bardziej własnych reaktorów, ale wciąż rośnie zapotrzebowanie na składowiska odpadów promieniotwórczych odpadów powstałych z izotopów promieniotwórczych wykorzystywanych w badaniach w naukowych, w medycynie czy też w przemyśle.

W 1963 roku w Tammiku, 12 km na południa od Tallina, powstał magazynu materiałów radioaktywnych. Składowano tutaj oraz unieszkodliwiano wszystkie odpady radioaktywne z Estonii. W połowie 1980 roku planowano unowocześnić magazyn oraz usprawnić bezpieczeństwo zgodnie z międzynarodowym standardem postępowania z odpadami promieniotwórczymi. Niestety z powodu finansowych te prace nie zostały ukończone.

Po rozpadzie ZSRR w 1991 roku magazyn miał być ponownie dostosowany międzynarodowych standardowych bezpieczeństwa. W tym czasie tworzyły się nowe struktury władzy niepodległej Estonii. Trwał także proces przekształcanie gospodarki na gospodarkę rynkową, która się odbiła się na życiu codziennym Estończyków. Wkrótce wzrosło bezrobocie oraz zmalało wsparcie finansowe dla najbiedniejszych, to spowodowało, że wiele osób utrzymywało się ze zbierania i sprzedaży złomu. Często szukano złomu w starach były radzieckich bazach, wiązało się z niebezpieczeństwem, gdyż można było natrafić na materiały promieniotwórcze. Jak się okazało się później nie okazało się to bezpodstawne, bo wiele obiektów i byłych baz wojskowych nie były pilnie strzeżone. Wkrótce rozegrał się jeden z dramatów.

21 października 1994 roku – trzej złomiarze bracia Hammerowie Risto, Rå i Kalev, znaleźli się w starym magazynie wojskowym w Tammiku. Mężczyźni poszukiwali złomu do sprzedaży.  Jeden z nich 25-letni Risto myślał, że znalazł zwykły blok metalu, który umieścił w swojej kieszeni i udał się do swojej rodzinnej wioski Kiisa. Złomiarz nie był świadomy, że do kieszeni schował nie zwykły blok metalu, ale niebezpieczny blok zawierający silne źródło promieniowania cez-137, które zagraża życiu i zdrowiu.

Risto Hammer wrócił domu i po kilku godzinach źle się poczuł, zaczął wymiotować. W wyniku złego samopoczucia przyjęty do szpitala 25 października. U mężczyzn rozpoznano niewydolność nerek. Wkrótce zmarł 2 listopada wskutek napromieniowania po pochłonięciu dawki 4 Gy, gdyż dawka promieniowania oddziałująca na jego nogi znacznie przekraczała 10 Gy. Pozostali jego bracia otrzymali dawki około 1 Gy, obaj mieli objawy łagodnej choroby popromiennej.

Risto Hammer zanim udał się do szpitala, pozostawił źródło promieniowania w domu, które oddziaływało na jego rodzinę: żonę, syna, babcie chłopca oraz psa, który sypiał obok źródła. Podczas przeszukiwań rzeczy mężczyzny, syn doznał poparzeń w wyniku promieniowania, które 17 listopada zostały prawidłowo zdiagnozowane przez personel szpitala. Powiadomione przez personel służby publiczne odnalazły źródło 18 listopada.

W wyniku skażenia zdechł pies oraz zmarła 1 osoba, a poszkodowanych zostało pięć:

– syn (3,5 Gy) doznał amputacji palca w wyniku poparzeń
– matka mężczyzny (2 Gy) średnia choroba popromienna
– dwóch braci (1 Gy) łagodna choroba popromienna
– żona mężczyzny (0,5 Gy) nie doznała poważnego uszczerbku na zdrowiu.

Zaraz po wydarzeniu przeprowadzono śledztwo. Ustalono, że materiał pierwotnie promienietwórczy został znaleziony na statku, zakupiony wcześniej wraz z transportowanym złomem w Estonii. Po jego identyfikacji (jako źródło promieniowania) był magazynowany w oznakowanym pomieszczeniu, przy zachowaniu standardów bezpieczeństwa.

Oczyszczanie nie było skomplikowane, ograniczono się do usunięcia materiału z domu mężczyzny. Źródło, jako twardy blok metalu nie uległo korozji, rozdrobnieniu czy rozpuszczeniu, nie doszło więc do rozniesienia i skażenia ludzi, obiektów i terenu.


Literatura:

M. Bauchinger,  E. Schmid, and H. Braselmann, „Time-course of translocation and dicentric frequencies in a radiation accident case,” International Journal of Radiation Biology, 2001

G. Hutt, L. Brodski, and V. Polyakov,  „Gamma-ray dose assessment after the 1994 radiation accident in Kiisa (Estonia): Preliminary results,” Applied Radiation and Isotopes, 1996

źródła:

The radiological accident in Tammiku

http://www-pub.iaea.org/MTCD/publications/PDF/Pub1053_web.pdf – raport Międzynarodowej Komisji Atomistycznej w Wiedniu, na temat wypadku w Tammiku.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: