Śmierć na Karaibach

huragan

Deszcz oraz burza zwiewające gałęzie palm źródło: Blend Images/Getty Images

Dokładnie 235 lat temu 10 października 1780 roku – w Małe Antyle uderzył ogromny huragan z prędkością 320 km/h. Szacuję się, że zginęło wówczas około 22-23 tys. ludzi na lądzie, a tysiące innych osób zginęło na otwartym morzu, wiele statków zatonęło. Był to jeden z najbardziej śmiercionośnych huraganów na Karaibach, który przeszedł do historii jako „Wielki Huragan z 1780”.

Huragan z prawdopodobną prędkością 320 km/h wpierw uderzył na Barbados w nocy z 9 na 10 października 1780 r.. Oprócz Barbadosu pustoszył po kolei Martynikę, Saint Vicent, Saint Lucia, Saint Vincent, Saint Kitts oraz Grenadę. Zatopił niemal wszystkie statki, jakie weszły mu w drogę.

Sir George Brydges Rodney, (1718 – 1792) – brytyjski oficer marynarki, dowódca Królewskiej Marynarki.

Mieszkańcy Barbadosu wspominali, że przed sztormem widzieli ognisty zachód słońca. W nocy spadły kaskady deszczu, a rano nastąpiło ostateczne uderzenie nawałnicy.

Wściekła wichura obalała na Barbadosie wszystko – budynki i drzewa. 500 domów padło jak domki z kart, ludzie ginęli pod gruzami. Zrównany z ziemią został nawet garnizon wojskowy.

Zginęło około 6 tysięcy ludzi przywalonych własnymi domami albo zabitych przez latające w powietrzu przedmioty. Ryk wiatru był tak wielki, że poukrywani w swych piwnicach mieszkańcy nie słyszeli łoskotu walących się nad nimi domów.

Admirał brytyjskiej floty Sir George Rodney, tak opisał to potem w jednym zdaniu to co się wydarzyło:

„Jedna z najpiękniejszych wysp na świecie wygląda jakby została spustoszona ogniem i mieczem”

Tymczasem podobnie działo się na Martynice, gdzie zginęło, prawie 9 tysięcy ludzi. Legła w gruzach katedra oraz nowy szpital. Jednak zniszczenie nie ograniczały się do do lądu

Fort te Royal na Martynice

Huragan uderzył też w szczytowym momencie Amerykańskiej rewolucji,  kiedy to francuska oraz hiszpańska flota toczyły zażartą walkę z Wielką Brytanią o dominację nas wyspami karaibskimi. Huragan zdziesiątkował statki wszystkich stron konfliktu zanim zdążyły uciec na spokojne morza. Brytyjska flotylla pod dowództwem admirała George’a Rodneya straciła podczas sztormu 8 z 12 okrętów w tym HMS Phoenix, który dowodził sir Hyde Parker. W pobliży Grenady zatonęło 19 statków holenderskich.

Brytyjskie okręty HSM Hector i HSM Bristol podczas Wielkiego Huraganu.

Jednak najbardziej przerażające sceny rozegrały się u wybrzeży Martyniki. W pobliżu tej wyspy zatonął złożony z 40 statków francuski konwój wraz z 4 tysiącami żołnierzy na pokładzie.Po zrównaniu Martyniki huragan udał się na północ w kierunku Dominika, Gwadelupy oraz Saint Kitts. Najtragiczniejsze żniwo zebrał huragan zabijając 4000 osób z holenderskiej kolonii Saint Eustatius.

Wielki huragan pozostawił wschodnią część Karaibów w zupełnej ruinie. Wielu ludzi straciło dach nad głową. Także ucierpiała gospodarka, zwłaszcza plantacje trzciny cukrowej, co spowodowało załamanie się handlu cukrem. Mimo, że rząd Wielkiej Brytanii przeznaczył wiele środków na pomoc rządową oraz pomoc charytatywną dla wysp objętych kataklizmem, to zajęło upłynęło jeszcze kilka lat zanim mieszkańcy wyspy stanęli na nogi.

W sumie podczas trwającego kataklizmu od 10 do 16 października 1780 r. nazwanego później „Wielkim Huraganem 1780” zginęło około 22-23 tysięcy ludzi. Inne szacunki mówią nawet o 30 tys. Do dzisiaj pozostaje jednym z najbardziej śmiertelnych huraganów.


Literatura:

Nigel Cawthorne, „Wraki Morskie. Tragedie i katastrofy”, Bellona, 2008

Randy Cerveny ,”Wielkie katastrofy i anomalia klimatyczne w dziejach”, Bellona, 2008

L. Blodgett, Climatology of United States,  „The Great Hurricane of 1780.”, s. 397

William Laird  Cloves, „The Royal Navy, A History from the Earliest Times to 1900”, Volume IV. Chatham Publishing., 1900, re-edycja 1997

C. A. Depradine, „Pre-1900 severe hurricanes in the Caribbean”, Notes compiled for the Caribbean Meteorological Institute, Saint James, Barbados, 1989

Dunbar, „Transactions of the American [Philosophical] Society”, Philadelphia, vol. 6, second series. Philadelphia, 1804

Patrick J. Fitzpatrick, „Natural Disasters: Hurricanes”, ABC-CLIO Inc., 1999

D. M. Ludlum, „Early American hurricanes, 1492-1870”, Amer. Meteor. Soc., Boston, 1963, s. 198

Dr. José Carlos Millas, „Hurricanes of the Caribbean and adjacent regions, 1492-1800”, Academy of the Arts and Sciences of the Americas, Miami, Florida, 1968, s. 328

Edward N. Rappaport, and Jose Fernandez-Partagas, „The Deadliest Atlantic Tropical Cyclones, 1492–1996”, 1996

Dr. Luis A. Salivia, „Historia de los Temporales de Puerto Rico, 1508-1949”,
Winds and weather of the West Indian region, U.S. Weather Bureau, 1940, 1950, s 190

źródło: history.com – The Deadliest Atlantic Hurricane 235 year ago

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s