Masakra górników w Lattimer

 

brotherhood-of-firemen-journal-1898-massacre-scene 1.jpg

Ponownie spotkanie górników z szeryfem Martinem i funkcjonariuszami zakończyła się masakrą, podczas której wielu górników zginęło i było rannych. Rysunek pochodzi z Locomotiv Firemen’s Magazine z 1897 roku

10 września 1897 roku – w  w miejscowości Lattimer w amerykańskim stanie Pensylwania odbył się pokojowy protest górników, głównie emigrantów pochodzących z Europy Środkowo-Wschodniej. Protestowali przeciwko nieludzkim warunkom pracy oraz upominali się o prawo do negocjacji zbiorowych i inne prawa pracownicze oraz obywatelskie. Policja zastrzeliła 19 górników emigrantów polskich, litewskich i słowackich, a 50 było rannych. Szeryf James F. Martin i jego 73 ludzi mimo stanęli przed sądem zostali  uniewinnieni.

Warunki w kopalniach węgla kamiennego w końcu XIX wieku były koszmarne. Kopalnie nie były odpowiednio zabezpieczane, w wyniku czego od roku 1870 w roku Północnej Pensylwanii zginęło już 32 tys. górników [1]. Płace były bardzo niskie. Pracowano w uciążliwych warunkach. Był też ograniczony dostęp do opieki medycznej dla rannych górników. Podnoszono czynsz w domach pracowniczych. W dodatku miała miejsce dyskryminacja ze strony anglojęzycznych górników wobec górników pochodzących z Europy Środkowej-Wschodnich [2].

W sierpniu 1897 roku w Spółce Węglowej Wilkes-Barre Spółki Węglowej doszło do masowych zwalnianych pracowników oraz obcięto płace. Zaczęto zatrudniać nieletnich nastolatków, którzy pracowali przy pomocy mułów. 14 sierpnia 1897 roku miała miejsce szamotanina pomiędzy górnikami, a przełożonymi. Wkrótce to doprowadziło 16 sierpnia do strajku 2 tysięcy górników. Prawie wszyscy górnicy dołączyli do związku zawodowego górników United Mine Workes. Niewielu jednak górników pochodzenia słowiańskiego, bo zaledwie 15% zapisało się do amerykańskiego związku zawodowego górników. Głównie względu na dyskryminacje etniczną ze strony anglojęzycznych górników, ale także z powodu złych relacji pomiędzy górnikami należącymi do związków, a byłymi łamistrajkami.

Pierwsza fala strajk zakończyła się 23 sierpnia, po tym jak kompania węglowa zgodziła się wypłacać za nadgodziny. Zaczęto płacić średnią płacę krajowej, pozwalającą skorzystać z usług lekarza, gdy było się rannym. Drugi strajk rozpoczął się 25 sierpnia, gdzie także poszło o wyższą płace. Strajk rozszerzył się na dwie inne pobliskie kopalnie, ale kompania szybko zgodziła się na wzrost płac do średniej płacy krajowej. Strajk zakończył się 28 sierpnia.

Kiedy 1 września ogłoszono nowe stawki wynagrodzenia, okazało się nie wszyscy pracownicy otrzymają podwyżki, 3 tys. górników 3 września w czterech kopalniach ogłosili strajk. Właściciele kompanii węglowej miał własną „prywatną policje”, która nie była niezbyt liczna, aby złamać strajk, więc właściciel zaapelował o pomoc szeryfa Hrabstwa Luzerne James. F. Martina. W ciągu następnych pięciu dni już strajkowało około 8-10 tys. górników. W dniu 8 września, właściciele kopalni zażądał od szeryfa Hrabstwa Schuylkill, aby aresztować kilka tysięcy górników, którzy zebrali się w pobliżu Pottsville, ale szeryf odmówił.

marsz-gornikow-w-lattimer-1897

Marsz protestujących górników w Lattimer, fot. wikimedia commons

10 września, około 400 nieuzbrojonych górników maszerowało w kierunku kopalni w mieście Lattimer należącej do Calvina Pardee. Ich celem było wsparcie nowo powstałego związku zawodowego górników UMW. Funkcjonariusze próbowali rozpędzić strajkujących, ale ci dalej maszerowali. Gdy demonstranci dotarli Lattimer ponownie spotkali funkcjonariuszy, szeryf Martin rozkazał protestującym rozejście się, a następnie próbował odebrać amerykańską flagę z ręki z jednemu z protestujących. Doszło do szamotaniny i przepychanek. Policja otworzyła ogień do nieuzbrojonych tłumu. 19 górników zginęło na miejscu, a około 17 do 50 było rannych. Wszyscy zostali postrzeleni w plecy, a kilku miało wiele ran postrzałowych, które wskazały, że zostały skierowane przez policję. Wkrótce wprowadzono Gwardia Narodową do zaprowadzenia porządku.

pomnik zabitych górników w Lattimer.jpg

Pomnik w Lattimer, poświęcony zabitym górnikom, standardspeaker.com

Szeryf Martin i 73 funkcjonariuszy zostało aresztowanych i postawionych przed sądem. W procesie oskarżeni twierdzili, że demonstranci odmówili rozkazu rozejścia się. W czasie śledztwa oskarżeni twierdzili, że demonstranci po odmówieniu wykonania rozkazu ruszyli w ich kierunku. Dokumentacja medyczna wskazała, że prawie wszyscy strajkujący zostali postrzeleni w plecy. Mimo tego szeryf i jego zastępcy zostali uniewinnieni.

tablica-z-nazwiskami-zabitych-gornikw-w-lattimer

Lista zabotych górników w Lattime. Większość nazwisk jest polskiego pochodzeniua fot. rstandardspeaker.com

Masakra w Lattimer była punktem zwrotnym w historii górnictwa w Stanach Zjednoczonych. Do Związku Górników Amerykańskich (UMW) zapisało się blisko 10 tys. górników. Zaledwie trzy lata później, związek zawodowy górników wywalczył podwyżki płac oraz znaczną poprawę bezpieczeństwa dla górników w całej północnej Pensylwanii. Z kolei John Mitchell został wybrany na przewodniczącego związku krajowego ze względu na jego wysiłki podczas strajków w Lattimer. W 1972 roku wzniesiono niewielki pomnik poświęcony zabitym górnikom.

Autor: Jacek Czubacki


Literatura:

Brent D. Glass, „Massacre at Lattimer: An American Rite of Passage – An Interview with Michael Novak,” Pennsylvania Heritage 23 (Autumn, 1997): 4-12.

Harold Aurand, ed., „Special Issue: The Lattimer Massacre, 1897,” Pennsylvania History 69 (Winter 2002).

Michael Novak, The Guns of Lattimer (New York: Basic Books), 1978.

Przypisy:

[1]   John Stuart Richards, Early Coal Mining in the Anthracite Region. Mount Pleasant, S.C.: Arcadia Publishing, 2002. s. 7

[2]  Philip Shriver Klein and Ari. Hoogenboom,  A History of Pennsylvania. 2d ed. State College, Penn.: Penn State Press, 1973;  s. 330.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s