Dodaj komentarz

Dama z Elche

Na koniec co nieco o historii tajemniczej starożytnej rzeźby iberyjskiej Damy z Elche  🙂

Dama z Elche – widok współczesny, źródło: wikimedia commons

4 sierpnia 1897 roku – 14 letni chłopak, Manuel Campello, wykonując prace rolne natrafił na kamień. Po jego wyciągnięciu ukazała mu się twarz popiersia. Rzeźba była delikatnie przekręcona w jej prawą stronę, skierowana na południowy-wschód i spoczywała na dwóch płytach z obrobionego kamienia. Jej lokalizacja i pozycja ujawniły, że chodziło tutaj o zamierzone ukrycie, gdyż dla jej bezpieczeństwa zostało zbudowane półkole z płyt ochronnych, które wytaczały wystarczającą ilość miejsca dla pomieszczenia popiersia. Ponadto, po złożeniu rzeźby wypełniono przestrzeń piaskiem pochodzącym z tutejszej plaży La Marina, co pozwoliło, aby Dama dotarła do chwili jej odkrycia zachowując dużą część jej polichromii.

Na zdjęciu francuscy archeolodzy od lewej Arthur Engel (1855-1935) i po prawej Pierre Paris (1859 – 1931) , który zakupił Dame z Elche.

11 sierpnia przybył do miasta francuski archeolog, Pierre Paris, w celu wzięcia udziału w przedstawieniach Misteri (Misterium), na zaproszenie kronikarza i miejskiego archiwisty, Pedro Iberra. Pełen entuzjazmu zaproponował tego dnia i kolejnych chęć zakupu tego dzieła dla Francji i z różnych przyczyn (niezapłaconych należności, lokalnych świąt, zaproszonych gości i Misteri) zostało mu ono sprzedane za 4000 franków (5200 peset z ówczesnej epoki).

W 1941 roku doszło do negocjacji pomiędzy hiszpańskim rządem reżimu gen. Franco, a francuskim rządem Vichy w sprawie zwroty rzeźby. Rząd Vichy marszałka Petaina pod naciskiem III Rzeszy, zgodził się dokonać wymiany, oddając Dame Elche oraz m.in. także barokowy obraz „Niepokalane Poczęcie” autorstwa Bartolomé Estebana Murilla w zamian za portrety Marianny Austriackiej Diego Velázqueza i Antonia de Covarrubias El Greco. 8 lutego 1941 r. Dama przekroczyła granicę w Portbou jadąc pociągiem w drodze do Madrytu wraz z innymi hiszpańskimi dziełami artystycznymi i archeologicznymi.

Po krótkotrwałym pobycie w Elche w 1965 r. przez 14 dni z powodu ekspozycji dotyczącej kultury iberyjskiej, nasza Dama została przeniesiona z Prado do Narodowego Muzeum Archeologicznego w Madrycie.

Dame z Elche pochodzi z około 400-300 r. p.n.e. Jej wysokość wynosi 56 cm, a obwód jej ramion i piersi to 115 centymetrów. Została wykonana z wapienia i pierwotnie była polichromowana. Kolory użyte do jej ozdobienia to czerwień, biel i błękit. Na popiersiu zachowały się resztki czerwonego koloru na ustach i elementach ubioru.

Pierwotny wygląd popiersia według Francisco Vivesa, źródło: wikimedia commons.

Popiersie wykazuje niewątpliwe cechy portretowe. Przedstawia młodą kobietę o twarzy z delikatnymi rysami twarzy, z przymkniętymi oczami, z ozdobnym naszyjnikiem i bogatym przybraniem głowy. Wszystkie liczne elementy stroju oraz biżuteria przedstawione są w najdrobniejszych szczegółach.

Choć pochodzenie tego kamienia wskazuje, że to dzieło zostało wyrzeźbione w La Alcudia, to jego autor mógł być zarówno Iberem jak i rzeźbiarzem obcokrajowcem.

Dama z Elche jest rzeźbą, która kryje w sobie wiele tajemnic, gdyż do chwili obecnej nadal nie wiadomo czy to popiersie przedstawia boginię, kapłankę czy może damę ze szlacheckiego rodu. Oprócz tego w tylnej części można dostrzec otwór o średnicy 18 centymetrów i głębokości 16, którego przeznaczenie nie jest nadal znane. Niektórzy uczeni sądzą, żę najprawdopodobniej służyło do przechowywania relikwii lub też było urną na prochy. Dama z Elche uważana jest za jedno z najwybitniejszych osiągnięć sztuki iberyjskiej.


źródło: Ancient Origins – The stunning yet mysterious Lady of Elche

Literatura:

Encyklopedia sztuki starożytnej, praca zbiorowa, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s.215

M. P. Luxán, J. L. Prada, F. Dorrego, 2005, „Dama de Elche: pigments, surface coating and stone of the sculpture”, Materials and structures, 38(277), s. 419-424

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: