2 Komentarze

Operacja brzesko-lubelska 18 lipca-2 sierpnia 1944 r.

Polscy żołnierze 1. Armia Polskiej w marszu na zachód wraz radziecką 2. Armią Pancerną, w lipcu 1944 roku

18 lipca roku 1944 roku – rozpoczęła się operacja brzesko-lubelska, będąca częścią radzieckiej operacji Bagration. Jej celem było zniszczenia wojsk niemieckich Grupy Armii Południowa Ukraina i Grupy Armii Środek w środkowej i wschodniej Polsce. Ofensywa została przeprowadzona przez południowe-lewe skrzydło 1. Frontu Białoruskiego pod dowództwem marszałka Konstantego Rokossowskiego. Brała w niej także polska artyleria 1. Armii Polskiej, która wniosła znaczny wkład w operacje.

Główne uderzenie 1. Frontu  Białoruskiego planowano wykonać z rejonu Kowla na Lublin siłami trzech armii radzieckich. 1. Armia Polska miała działać w w drugim rzucie frontu. Jej wprowadzanie miało zostać wprowadzone, zaraz po sforsowaniu Bugu przez armie pierwszorzutowe. W pierwszej fazie operacji przełamano obronę niemiecką nad Kanałem Turski. W celu wzmocnienia siły uderzeniowej 69. armii, marszałek Rokossowski postanowił włączyć w nią polską artylerię.

polski dywizjon 1944

18 lipca 1944 roku rozpoczęło natarcie lewego skrzydła 1. Frontu Białoruskiego. Po nocnych bombardowaniach lotniczych o godz. 5.00 ogień otworzyła artyleria, w tym także 1. Armii Polskiej: dwie brygady: 1. Brygada Artylerii Armat (1. BAA), 1. Brygada Artylerii Ciężkiej (5.BAC) oraz sześć pułków: 1., 2., 3. Pułk Artylerii Lekkiej (1. , 2., 3. PAL) 1. Pułk Moździerzy (1. PM), 4. Pułk Artylerii Przeciwpancernej (4.pappanc)  i 8. Pułk Artylerii Haubic.

Ogień polskiej artylerii okazał się bardzo skutecznych i już po kilku nawałach ruszyła piechota, nie napotykając oporu. Przełamano niemiecką obronę w całym pasie natarcia 69. armii. Wkrótce 20 lipca na zachód ruszyły wojska pierwszego rzutu 1. FB wraz z polską artylerią, wyszły nad rzekę Bug. W rejonie Dorohuska polscy artylerzyści wspierali znów piechotę 69. armii, a potem wrócili do 1. Armii Polskiej.

Turia 1944

Polska artyleria nad Turią w lipcu 1944 roku

Wkład w rozbicie sił niemieckich był znaczny nie tylko pod względem siły ognia, jak i jego skuteczności. W działaniach nad Turią i Bugiem wzięło udział 7000 żołnierzy polskich. W toku działań poległo 11, rannych zostało 31, a zaginionych 5 żołnierzy. Wystrzelono ok. 26 374 pocisków [1]. Zniszczono kilka czołgów, 13 baterii moździerzy, 9 baterii artylerii i 21 pojedynczych dział. Podczas,. gdy armia lewego skrzydła 1. FB przygotowywało natarcie, a artyleria polska zajmowała stanowiska ogniowe nad Turią, 1. Armia Polska w drugim rzucie operacyjny, dostała rozkaz podjęcie marszu na zachód, ruszyła 15 lipca 1944 roku.

22 lipca 1944 roku – 1. Armia Polska przekracza rzekę Bugu.

22 lipca 1. Armia Polska zaraz po połączeniu z artylerią przekroczyła rzekę Bug i udała się w kierunku na Lublin [2]. Przekroczenie Bugu miało charakter uroczysty z orkiestrą, a ludność witała polskich żołnierzy bardzo serdecznie. Dla wielu widok polskiego munduru oznaczał koniec niemieckiej okupacji i oznaczał wyzwolenie.

Polscy czołgiści 1. Brygady Pancernej w wyzwolonym Chełmie w lipcu 1944 roku

W nocy 22/23 lipca nastąpiła na odcinku Lublina koncentracja wojsk radzieckich, przy czym główną siłę uderzeniową stanowić miała 2. Armia Pancerna pod dowództwem gen. Bogdanowa. 23 lipca jednostki radzieckie przerwały obronę i weszły na ulice miasta, tocząc ciężkie boje. Wówczas też weszły do działań plutony i kompanie Armii Krajowej i Armii Ludowej. 24 lipca niemiecki garnizon skapitulował. Miasto zostało wyzwolone lecz przeżywało tragedię. Ujawniono masakrę w więzieniu na Zamku oraz ogrom zbrodni w obozie koncentracyjnym na Majdanku. 26 lipca na Krakowskim Przedmieściu w wyzwolonym Lublinie odbyła się defilada 1. Armii Polskiej (już jako 1. Armii WP) z orkiestrą i sztandarami.

lublin_550

26 lipca 1944 roku – defilada 1. Armii Polskiej

Tymczasem 25 lipca wojska 1. FB wyszły nad Wisłę w rejonie Dęblina i Puław i rozpoczęło 28 lipca forsowanie Wisły w rejonie Kazimierza w celu uchwycenia przyczółka. Wojska lewego skrzydła Frontu Białoruskiego po odparciu silnego przeciwnatarcia okrążyły i opanowały twierdzę brzeską 28 lipca. W wyniku operacji brzesko-lubelskiej i prowadzonych później na mniejszą skalę działań na kierunku Warszawy, front radziecko-niemiecki zatrzymał się na linii Wisły na okres prawie pół roku. Lewobrzeżna Warszawa pozostała po stronie niemieckiej.


Literatura:

Czesław Grzelak, Henryk Stańczyk, Stefan Zwolinski, Armia Berlinga i Żymierskiego, wyd. Neriton, 2002

Edward Kospath-Pawłowski, Wojsko Polskie na wschodzie 1943-45, wyd. „Ajaks”, 1993.

Edward Kospath-Pawłowski, Chwała i zdrada. Wojsko Polskie na wschodzie 1943-45, wyd. „Inicjał”, 2010.

Przypisy:

[1] Czesław Grzelak, Henryk Stańczyk, Stefan Zwolinski, Armia Berlinga i Żymierskiego, wyd. Neriton, 2002, s. 216

[2] Cz. Grzelak, H. Stańczyk, S. Zwolinski, 2002 s. 217

Reklamy

2 comments on “Operacja brzesko-lubelska 18 lipca-2 sierpnia 1944 r.

  1. […] Operacja brzesko-lubelska […]

    Polubienie

  2. […] Operacja brzesko-lubelska […]

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: