1 komentarz

Służba graniczna nad Odrą i Nysą 1945

2 armai wojska polskiego granica odra 1945

Jednostki 2. Armii Wojska Polskiego obsadzają punkty graniczne nad Odrą i Nysą

10 czerwca 1945 roku – jednostki Wojska Polskiego rozpoczęły służbę graniczną na Odrze i Nysie Łużyckiej. Zorganizowany został system ochrony granicy państwowej oraz zorganizowano ruch graniczny.

17 maja 1945 roku dowódca 2 .Armii Wojska Polskiego otrzymał rozkaz Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 00264, nakazujący mu obsadzenie wschodniego brzegu Odry i Bystrzycy siłami pięciu dywizji piechoty – 5, 7, 8, 10 i 12.

Jeszcze w trakcie prac związanych z realizacją tego rozkazu, kolejna decyzja Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego przesunęła dywizje – 7, 8 i 10 dalej na zachód tj. na linię Odry i Nysy Łużyckiej. Całość prac związanych z przegrupowaniem i obsadzeniem granicy państwowej przewidziano na 10 czerwca 1945 roku. Dzień ten stał się świętem utworzonych później Wojsk Ochrony Pogranicza. W sumie na granicy państwowej rozmieszczono jedenaście dywizji piechoty i jeden korpus pancerny.

Zabezpieczenie granic wojskami liniowymi trwało do listopada 1945 roku tj. do czasu zorganizowania Wojsk Ochrony Pogranicza. Do tej chwili struktura wewnętrzna dywizji stanowiła podstawę w organizowaniu służby granicznej. Dywizja ochraniała odcinek granicy długości ok. 120–160 km, pułk 40–70 km, batalion 12–25 km, kompania 8–15 km.

Dysl_wop_1945

Dyslokacja oddziałów i komend WOP w 1945 roku

Ochronę granicy przez jednostki liniowe traktowano jako stan przejściowy. Problem ten rozstrzygnięto rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 0245 z 13 września 1945 roku, którym to utworzono Wojska Ochrony Pogranicza. Struktury WOP tworzono na wzór przedwojennego Korpusu Ochrony Pogranicza.

Dysl_wop_1946

Dyslokacja oddziałów i komedn WOp w 1946 roku

Do głównych zadań Wojsk Ochrony Pogranicza należało zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczanie przestępczości granicznej, zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego w pasie granicznym, nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących obrony granicy państwowej, obowiązujących w strefie nadgranicznej, pasie granicznym na morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym oraz wykonywanie niektórych czynności będących w kompetencji administracji celnej.

Podczas swojej 46-letniej historii istnienia WOP wielokrotnie zmieniał podległość strukturalno-służbową, przechodząc z podległości Ministerstwa Obrony Narodowej poprzez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i odwrotnie, by w od 1972 roku pozostawać w podległości MSW, jako formacja wojskowa. Żołnierzy WOP obowiązywały te same regulaminy i przepisy ubiorcze, co pozostałych żołnierzy SZ PRL.

patrol_wop_na_pasie_kontroli

Patrol Wojska Ochrony Pogranicza na pasie kontrolnym w latach 80, źródło: geoforum.pl.

Po przemianach ustrojowych 16 maja 1991 roku WOP został rozformowany, a w jego miejsce powołano Straż Graniczną.


Literatura:

Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.

Henryk Dominiczak: Granice państwa i ich ochrona na przestrzeni dziejów 966-1966. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1997.

Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013.

Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011.

Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza : (1945-1991) : krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998.

Kazimierz Kaczmarek: Druga Armia Wojska Polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.

Jerzy Kajetanowicz: Wojska Obrony Terytorialnej Kraju w systemie bezpieczeństwa Polski w latach 1959-1989. Poligon nr 2, 2013.

Zbigniew B. Kumoś: Granice Rzeczpospolitej Polskiej : (na przestrzeni dziejów). Warszawa: Wydawnictwo Comandor, 2005.

źródło: nadodrzanski.strazgraniczna.pl/historia

Reklamy

One comment on “Służba graniczna nad Odrą i Nysą 1945

  1. […] został utworzony na bazie jednostek 2. Armii Wojska Polskiego, które 10 czerwca 1945 roku obsadziły punkty graniczne nad Odrą i Nysą, a struktury tworzono na wzór przedwojennego Korpusu Ochrony Pogranicza. Dzień 10 czerwca stał […]

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: