Dodaj komentarz

Strajk chłopski w Racławicach 1937 r.

 

Raclawice-strajk

18 kwietnia 1937 roku – Strajk w Racławicach. Fot. NAC

18 kwietnia 1937 roku – miał miejsce w Racławicach strajk chłopski z udziałem ponad 8 tys. chłopów. Podczas strajku doszło do starć z policją, w wyniku których zginęło dwóch chłopów oraz aresztowano 200 osób. Wypadki te stały się przyczyną dalszych napiec na wsi oraz późniejszym wybuchu w sierpniu Wielkiego Strajku Chłopskiego.

Postępowy ruch ludowy w okresie międzywojennym walczył o prawa chłopów, uczestnicząc w manifestacjach i strajkach. W dniu 4 kwietnia 1937 r. chłopi zorganizowani w Stronnictwie Ludowym zaplanowali zorganizowanie manifestacji w 143. rocznicę bitwy pod Racławicami. Chcieli w ten sposób zaprotestować przeciwko rządom sanacyjnym. Demonstracja na skutek opóźnionej wiosny została przesunięta na 18 kwietnia.

Władze rządowe w ostatniej chwili cofnęły zezwolenie na manifestację, ale mimo tego do Racławic przybyło ok. 8 tys. ludzi. Rząd, w obawie przed manifestacją, ściągnął kilka plutonów policji, które miały za zadanie nie dopuścić do zgromadzenia w pobliżu kopca. Policjanci oblegli kordonem wzgórze, zabraniając zbliżenia się chłopom. Wśród ludu zawrzało. Siłą odebrali wzgórze, rozpędzili policję i zamanifestowali wierność ziemi ojczystej. Walka z policja trwała około dwóch godzin. Policjanci, pod naporem ludu, cofała się w kierunku kopca, używając przy tym granatów dymnych, pałek, szabli.

obelisk-raclawie-strajk

Obelisk upamiętniający śmierć dwóch chłopów podczas manifestacji w 1937 roku, fot. Gmina Racławice

Około godz. 12.00 część policji konnej opuściła wzgórze, a część policji pieszej zajęła piramidę kopca i przyłączyła się do manifestantów. Kiedy jednak ludzie rozeszli się do swoich domów, drogę od kościoła do Racławic zastąpił pluton policji przybyły z Miechowa, który oddał strzały w kierunku ludności. Padli zabici i ranni. Zginęli wtedy: Józef Karkowski z Muniakowic i Wincenty Kowalski z Miroszowa.

Po tej demonstracji aresztowano 200 chłopów przeważnie z powiatu miechowskiego. Wśród nich znalazł się również jeden z najaktywniejszych działaczy ludowych Kielecczyzny Czesław Poniecki. Wielu z nich znalazło się w więzieniu w Miechowie. We wrześniu 1937 r. wytoczono proces 60 chłopom. W wyniku procesu 48 osób zostało ukaranych wyrokami więzienia od 6 m-cy do 2,5 roku. Trzech z procesu wywieziono do Berezy Kartuskiej. Byli to: Józef Ziarko z Marchocic, Antoni Jurkowski z Racławic i Jakub Piłat z gminy Mogiła.

Wypadki te stały się przyczyną dalszych napiec na wsi oraz późniejszym wybuchu Wielkiego Strajku Chłopskiego w 16-25 sierpnia 1937 roku. Na pomniku, upamiętniającym te wydarzenia, widnieje napis:

,, W tym miejscu w dniu 17 kwietnia 1937 roku oddali życie za chłopską i robotniczą sprawę Józef Karkowski i Wincenty Kowalski wierni synowie tej ziemi. Cześć ich pamięci. Racławice 1.IV.1957 r.”


Literatura:

Wojciech Roszkowski, „Najnowsza historia Polski 1914-1945”,  wyd. Świat Książki, 2003.

Andrzej Garlicki, „Piękne lata trzydzieste”, wyd. Pruszyński i S-ka, 2008

źródła:

Ruch ludowy w przedwojennej Polsce, w latach 1930-1939 r.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: