Pałac Hochbergów w Roztoce

Pałac Hochbergów w Roztoce, fot. Zbigniew Piotrowski, źródło: piotrografia.com

Pałac Hochbergów w Roztoce – dawny majątek rodziny magnatów niemieckich  na Dolnym Śląsku. Pałac pochodzący z XVI wieku obecnie jest opuszczony i zapomniany. Mimo to posiada bogate wnętrze i historię. Zapraszam do lektury! 🙂

Dziedziniec pałacu, źródło: Pinterest

Pałac w Roztoce jest barokową rezydencją, otoczoną obszernym parkiem oraz dziedzińcem folwarcznym. Obiekt zbudowany jest na planie prostokąta, z wewnętrznym dziedzińcem i znaczną wieżą na osi fasady ogrodowej. Jest trójkondygnacyjny i kryty dachem spadowym łamanym. Portal wejściowy wraz z kamieniarką okienną zachował swoje klasycystyczne dekoracje.

Powstał prawdopodobnie w XVI w. jako renesansowy dwór o charakterze obronnym. W XVIII w. został gruntownie rozbudowany na barokową rezydencję, który stał rodową siedzibą rodziny Hochbergów. Jego opis w czasie wojny trzydziestoletniej ukazuje dwa domy, otoczone fosą.

Jeden należał do Conrada, a drugi do jego brata Christophera von Hoberg. Kolejny właściciel, Hans Heinrich III von Hochberg, zgodnie z panującą wówczas tendencją do naśladowania francuszczyzny, kazał w roku 1720 roku przebudować ogród oraz otaczając pałąc w barokowym stylu.

Przeszło sto lat później w 1870 r., hrabia Bolko von Hochberg zlecił znanemu architektowi Olivierowi Pavelt przebudować pałac, który w tej formie pozostał do dzisiaj. Przede wszystkim obramowano i ozdobiono murowanymi koronami wszystkie okna. Wieża otrzymała nową formę i taras widokowy. Zmieniły się także wnętrza pałacowe.

Z głównego holu na parterze na lewo prowadziły na piętra duże schody, z piękną, bogato rzeźbioną barierką. Na ścianach wisiały odznaki z czapek grenadierów, okucia z sakiew po nabojach, a nad nimi herb Hochbergów z czasów Wojen Śląskich. Wśród obrazów był np. przedstawiający Hansa Heinricha IV jako chłopca w stroju huzara.

Na piętrze widniały obrazy olejne, m.in. cesarza Franciszka Józefa II, księcia Franciszka z Lotaryngii, cesarza Karola VI i cesarzowej Elżbiety. Dalej były: broń myśliwska, duże skórzane psie obroże, pistolety i szpady z XVIII i XIX wieku oraz chorągwie, wręczane przez rolników nowo wprowadzającym się właścicielom. Stały także dwie zbroje z czasów Wojny Trzydziestoletniej.

Malowany sufit w Pałacu, przedstawiający grające Anioły, źródło: Pinterest

Godny uwagi na pierwszym piętrze był pokój muzyczny z ciemnymi, pozłacanymi stiukami. Na suficie i ścianach widniały malowidła Bigasa, brata twórcy pomnika Bismarcka przed berlińskim Reichstagiem.

Te na suficie przedstawiały muzykujące anioły. Sceny z oper: „Fidellio” Beethovena, „Orfeusz” i „Don Juan” Mozarta zdobiły ściany. Jeden z obrazów przedstawiał Annę Karolinę von Hochberg, siostrę Bolka XIV. Stał tam też duży fortepian marki Bechstein, przy którym bardzo często siadał hrabia Bolko.

W bezpośrednim sąsiedztwie znajdował się pokój gobelinowy z sufitem z pozłacanymi stiukami. Ściany wyłożone były drewnianą boazerią, w którą wpuszczono gobeliny. Swoje miejsce miał tutaj stary rzeźbiony bufet, na którym stał kandelabr, czyli duży kilkuramienny świecznik, zrobiony z weneckiego szkła.

Dalej był zbiór szkła, w nim m.in. 2 szklanki w kształcie rzeczywistych rozmiarów pistoletu oraz mały kieliszek do wina ze złotym podpisem króla pruskiego Fryderyka II. Szklany wenecki żyrandol oświetlał pomieszczenie.

Jeden z kominków, źródło: Pinterest

Od strony korytarza do tych obu pomieszczeń przylegała hala, tzw. Halle. Była ona ozdobiona starą, chińską porcelaną.

W rogu stał stół bilardowy. Piękną salą na tym piętrze była tzw. großer Saal, uważana dzisiaj przez wielu za salę balową. Najprawdopodobniej ze względu na jej rozmiary.

W jej wyposażeniu znajdowały się dwa kominki ze śląskiego marmuru. W górnej części kominków po lewej i prawej stronie stały dwa białe, marmurowe postacie dziecięce.

Nad każdym kominkiem wisiało duże lustro w bogato rzeźbionych, złotych ramach.

Po obu stronach jednego z nich znajdowały się dwa rzeczywistych rozmiarów portrety młodego króla pruskiego Fryderyka II. To prezent od niego dla wspomnianego wcześniej Hansa Heinricha IV von Hochberg.

Nad drugim kominkiem wisiały też dwa tej samej wielkości obrazy, przedstawiające ostatniego cesarza Niemiec Wilhelma II w mundurze. Wszystkie w złotych ramach z ich monogramami. Salę tę zapełniały także portrety Hochbergów. W zbiorach pałacu znajdował się obraz pędzla włoskiego malarza Rafaela. Po przebudowie pałacu (1860-1871) zdobił on sypialnię Bolka XIV. i jego żony Eleonory.

Ze wspomnień syna muzyka z Roztoki, Franza Friedricha von Hochberg dowiadujemy się, że na parterze znajdowały się dwa pokoje, pamiętające ważne wydarzenia historyczne. W pierwszym zwanym pokojem cesarskim przebywał w 1890 roku, podczas manewrów cesarskich, sam cesarz Wilhelm II. Tenże odwiedził Roztokę jeszcze później, w 1908 i 1913 roku.

Drugie pomieszczenie oddane było do dyspozycji króla pruskiego Fryderyka II, gdy ten gościł w Roztoce. Wśród odwiedzających pałac byli także: cesarz Wilhelm I (1875), cesarz Franciszek Józef (1890), król Albert von Sachsen z małżonką Carolą (1890). W roku 1926 Roztokę odwiedziła Blandina Cosima, pasierbica R. Wagnera, a wnuczka F. Liszta.

Ogród przełom XIX/XX wieku, źródło: Pinterest.

Pałac przez ponad 200 lat zmieniał się. Sam ogród jako jeden z nielicznych zachował swoją formę barokową. Idąc głównym wejściem od strony pałacu na wprost, wchodzimy do niego. Tutaj gdzie dzisiaj są kraty, wcześniej były żywopłoty z białego buku. Wymarzły jednak podczas bardzo mroźnej zimy w 1928 r.

Cały ogród składał się z trzech części: przedogrodu, ogrodu różanego i ogrodu żywopłotów. Pierwszy był przedogród. Jego wyższa część była wielkości placu pałacowego. Schodkami przechodziło się do części niższej z fontanną z piaskowca. Obie oddzielono krzewami i pięknymi ławkami granitowymi.

Żywopłoty w ogrodzie, przełom XIX/XX wieku, źródło: Pinterest.

W tym ogrodzie stały figury z piaskowca, m.in. Jupiter i Juno, pochodzące z początku XVIII w. Znajdowały się tam taż dywany kwiatowe, zamknięte bukszpanami. Część niższa posiadała ścianę, na której po przebudowie założono przepiękny portal. Został on przeniesiony tu z Legnicy, gdzie zdobił kamienicę na rogu rynku i ulicy Złotoryjskiej.Uważano go za jeden z najlepszych przykładów niemieckiego Renesansu.

Na murze były namalowane okna ze szprosami, identycznymi, jakie posiadała stara oranżeria po przeciwległej stronie. Pochodziła ona z czasów przed 1860. W tym okresie cała arystokracja pałała miłością do egzotycznych roślin. Syn Bolka pamięta, że rosły tam m.in. drzewa pomarańczowe.

Gdy nie zagrażały już przymrozki, wynoszono rośliny na powietrze. Nową oranżerię wybudowano w 1882 roku z tyłu barokowej budowli tzw. Favority. W jej wyposażeniu znajdowały się: kominek z wiszącym nad nim lustrem w pozłacanej ramie i chińska porcelana, wisząca na ścianach. Białe z czerwonymi elementami barokowe meble, pochodziły z Wirszkowic.

Miały monogram R, od nazwiska Reichenbach. Właśnie o tej rodziny przed Hansem Heinrichem X von Hochberg należały Wirszkowice. Na górze było miejsce do muzykowania. Przed Favoritą rosły dwa świerki, które wymarzły w 1928. Z przedogrodu wchodziło się przez portal do ogrodu różanego. Ułożenie w nim roślin było takie, że dawało obraz herbu Hochbergów.

Pomiędzy tą częścią a ogrodem żywopłotów miała swoje miejsce altana. Ogród żywopłotów powstał w 1882 roku. Wspominana wcześniej ostra zima zniszczyła wiele z nich. Nie zostały one już uzupełnione. Na terenie ogrodu istniała alejka spacerowa z drzewami świerkowymi, które na początku XX w. miały około 260 lat.

Podczas przebudowy więcej niż ogród zmieniło się otoczenie pałacu. Na 20 ha powstał park krajobrazowy. Zlikwidowano murek, otaczający fosę. Od strony południowej pałacu założono trawnik. Wybudowano fontannę.

Fosa otaczająca pałac, źródło: motylkownia.pl

Zlikwidowano wiele budynków oraz ogród warzywny i sad, przez co uzyskano większą powierzchnię parku. Posadzono cały szereg różnych gatunków drzew: magnolie tulipanowce, kasztanowce, lipy. W 1870 majątek hrabiego Bolka XIV. obejmował 1271 morgów ziemi, a jego roczny dochód wynosił 3290 talarów.

Pałaca przed II wojna światową.

Przebudowa w II połowie XIX w. wprowadziła do architektury budynku elementy eklektyczne. W czasie II wojny światowej pałac pełnił funkcję składnicy dzieł sztuki dla zbiorów przywiezionych m.in. z Berlina, Wrocławia i Książa.

W 1945 roku zbiory sztuki odnalezione w pałacu zostały zabezpieczone przez delegatów Naczelnej Dyrekcji Muzeów i Ochrony Zabytków. Zabytki przewieziono do Szklarskiej Poręby, a stamtąd do Krakowa i Warszawy. Pałac został znacjonalizowany i przekazany miejscowemu PGR. W 1953 r. został odremontowany, ale obecnie pozostaje nieużytkowany.


źródła: forgotten.pl, zwiedzamydolnyslask.blogspot.com,  dolny-slask.org.pl

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s