Ostatnia szarża pod Borujskiem 1.03.1945

 

Szarża pod Borujskiem1

1 marca 1945 roku – pod Borujskiem na Pomorzu Zachodnim 220 ułanów 1. Samodzielnej Warszawskiej Brygady Kawalerii dokonało zwycięskiej szarży na pozycje niemieckie. Szarża ta uznawana jest za ostatnią w dziejach polskiej kawalerii. Obecnie wieś Borujsko nosi nazwę Żeńsko. Jak przebiegały walki?

W przeddzień natarcia, które wyznaczono na dzień 1 marca 1945 roku, 1. Warszawska Samodzielna Brygada Kawalerii zajęła wyznaczony rejon w lesie położonym 5 kilometrów na wschód od Borujska (wieś położona około 5 km na północ od Mirosławca).

Brygada znajdowała się w drugim rzucie, na styku 4. i 2 .Dywizji Piechoty. Z kawalerzystów została również utworzona grupa bojowa, dowodzona przez majora Waleriana Bogdanowicza.

W jej skład weszły dwa szwadrony wzmocnione ckm-ami, czterema działami 76 mm i dwudziestoma czołgami T-34/85 z 1. Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte.

W dniu 1 marca o godzinie 8:30 rozpoczęło się artyleryjskie i lotnicze przygotowanie. Na umocnienia niemieckie, zajmowane przez pododdziały 163 .Dywizji Piechoty, spadła lawina ognia artyleryjskiego. Około godziny 9 ruszyły do natarcia 1 .Dywizja Piechoty i 2. Dywizja Piechoty oraz 14. pułk 6. Dywizji Piechoty.

Początkowo atakujące oddziały polskie, pokonujące rozmokły i trudny teren, jak również silny opór wroga, powoli posuwały się naprzód. Jednakże na kierunku natarcia 2. Dywizja Piechoty została zatrzymana.

Niemcy, umocnieni we wsi Borujsko w schronach bojowych i rowach przeciwczołgowych, ubezpieczani licznymi polami minowymi, prowadzili celny i skuteczny ogień z broni maszynowej i przeciwpancernej. Obronę ułatwiał im otwarty teren oraz położenie Borujska na wzniesieniu górującym nad okolicą.

Dlatego też natarcie 6 pułku piechoty na Żabin, leżący obok Borujska, załamało się. Nie osiągnęły także wyznaczonych im celów 5. pułk piechoty i 2. batalion czołgów. Wobec niepowodzenia pierwszego natarcia, chcąc jak najszybciej przełamać linię obrony nieprzyjaciela i otworzyć drogę dla całej armii, generał Stanisław Popławski wydał rozkaz ponowienia ataku.

Dowódca 2. Dywizji Piechoty wprowadza do walki 4. pułk piechoty oraz 1 .batalion czołgów, baterię 13. pułku artylerii pancernej i batalion piechoty zmotoryzowanej 1. Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte, jako desant na czołgach.

Po krótkim przygotowaniu artyleryjskim około godziny 16 rozpoczęło się nowe natarcie. Niemcy jednak stawiali nadal zdecydowany opór. Czołgi i piechota posuwały się bardzo wolno, ponosząc duże straty. Natarcie załamało się.

Wówczas dowódca armii zdecydował się rzucić do ataku grupę konną. Dowodził nią por. Zbigniew Starak. Około 220-osobowa grupa składała się z dwóch szwadronów 3. Pułku Ułanów 1. Brygady Kawalerii i 2. baterii z 4. Dywizjonu Artylerii Konnej.

Kawalerzyści wykorzystali jar i przedostali się w rejon, w którym operowały polskie czołgi, które minęli i uderzyli na zaskoczonych Niemców na wysuniętych placówkach. Większość Niemców poległa. Następnie wraz z czołgami i piechotą zaatakowali wieś.

głaz ostatnie szarza fot leszczynski

Pomnik poświęcony ostatniej szarży polskiej kawalerii pod Borujskiem fot.J. Leszczelowski

Po zaciętej walce konno i na bagnety zdobyto Borujsko przy bardzo małych stratach własnych. Poległo 7 ułanów, 10 było rannych. Natomiast 2. Dywizja Piechoty poniosła dużo większe straty: 124 zabitych, 254 rannych, a 1. Brygada Pancerna – 16 zabitych i 30 rannych. Niemcy stracili ponad 500 zabitych, a do niewoli dostało się 50.

1. Samodzielną Warszawską Brygadę Kawalerii formowano od marca do maja 1944 roku w Trościańcu na południowy wschód od Sum (Ukraińska SRR). Rozkazem nr 38 z 8 maja 1944 roku została włączona w skład 1 Armii Polskiej w ZSRR. Od 6 sierpnia 1944 r. do końca II wojny światowej działała w składzie 1 Armii Wojska Polskiego.

W miejscu, gdzie była ostatnia szarża polskiej kawalerii znajduję się głaz-pomnik upamiętniający to wydarzenie.


Literatura:

Czesław Grzelak, Henryk Stańczyk, Stefan Zwoliński: Armia Berlinga i Żymierskiego. Neriton, 2002.

Tadeusz Sawicki: Niemieckie wojska lądowe na froncie wschodnim czerwiec 1944-maj 1945 (struktura). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987.

Bolesław Dolata: Wyzwolenie Polski 1944-1945. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1974.

Edward Kospath-Pawłowski, Wojsko Polskie na wschodzie 1943-45, wyd. „Ajakas”, 1993.

Mała Encyklopedia Wojskowa t. 2 i 3 wyd. MON Warszawa 1970 i 1971

K. Kaczmarek „Polskie Wojsko na Wschodzie 1943-45 od Mierei do łaby i Wełtawy”, Lublin 2003

źródło: Dzieje.pl – 70 lat po Borujskiem

Reklamy

2 thoughts on “Ostatnia szarża pod Borujskiem 1.03.1945

  1. Pingback: Ostatnia szarża polskiej kawalerii pod Borujskiem 1.03.1945 « Dziennik gajowego Maruchy

  2. Pingback: Ostatnia szarża polskiej kawalerii pod Borujskiem 1.03.1945 | examplewordpresscom12722

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s