Pierwszy polski słup graniczny na Odrze 27.02.1945

27 lutego 1945 roku –  saperzy z 6. Samodzielnego Zmotoryzowany Batalionu Pontonowo-Mostowego z 1. Armii Wojska Polskiego, wbili pierwszy polski słup graniczny nad Odrą pod Czelinem.

Aktu tego dokonali ppor. Władysław Cieślak, chor. Stefan Kobek, plut. Zenobiusz Janicki   i plut. Henryk Kalinowski, a słup wyciosał  cieśla z Wołynia– kpr. Adolf Wydrzyński.. Słup graniczny był biało-czerwony z wizerunkiem Orła Białego z napisem „Polska”. Pod słupem zakopali butelkę z dokumentem, pod którym się podpisali:

„Oddział Wojska Polskiego pomagając Armii Czerwonej w rozgromieniu wroga – hitlerowskich Niemiec – walczył za Polskę niepodległą i demokratyczną. Na brzegu Odry zginęli niżej wymienieni podoficerowie: sierż. Majchrzak Mieczysław, plut. Fijałkowski Mieczysław, kpr. Wydrzyński Adolf, st. saper Chemus Stanisław, st. saper Woźniak Władysław, st. saper Habrych Zygmunt, szeregowcy: Pietrzyk Feliks, Rumyński Władysław, Dorożko Jan, Kolęda Stanisław. Zginęli na polu chwały. Cześć ich pamięci. 30 żołnierzy zostało rannych”.

Pod dokumentem podpisało się prawie 70 osób. Słup o świcie zniszczyła niemiecka artyleria. Butelka przetrwała ,– znaleźli ją w 1947 r. żołnierze WOP i przekazali do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

2 maj Berlin 1945 r. Drugi od prawej plut. Henryk Kalinowski, w środku z płaszczem na ręku, sierż. Zbigniew Konopiński, były żołnierz Zgrupowania AK „Kryska” na Czerniakowie.

6. Warszawski Samodzielny Zmotoryzowany Batalion Pontonowo-Mostowy został sformowany w m. Lebiedyn koło Sum na podstawie rozkazu nr 004 Dowódcy 1. Armii Wojska Polskiego z 13 kwietnia 1944 roku. Batalion rekrutował się z polskich ochotników z Wołynia i Podola.

Batalion zakończył swój szlak bojowy wraz z 1. Dywizją Piechoty im. T. Kościuszki 2 maja 1945 roku zdobycie Berlina. W drugiej połowie 1945 roku batalion w składzie 3. brygady pontonowo – mostowej został zakwaterowany we Włocławku.

5 października 1968 roku odsłonięto obelisk symbolizujący wbicie słupa granicznego pod Czelinem, projektu szczecińskiej rzeźbiarki Anny Paszkiewicz.

Dzisiaj o żołnierzach polskich z frontu wschodnich oraz tych, którzy wbili pierwszy słup graniczny nikt nie pamięta, wręcz się zapomina o nich. Kilkanaście lat temu replika pierwszego słupa granicznego została usunięta z nieznanych powodów z Muzeum Wojska Polskiego. Oryginał dokumentu z podpisami żołnierzy i oficerów batalionu zniknął z gabloty ekspozycyjnej. Widać pamięć o tamtych żołnierzach jest świadomie wymazywana z pamięci.


Literatura:

Czesław Grzelak, Henryk Stańczyk, Stefan Zwoliński: Armia Berlinga i Żymierskiego. Neriton, 2002.

Bolesław Dolata: Wyzwolenie Polski 1944-1945. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1974.

Edward Kospath-Pawłowski, Wojsko Polskie na wschodzie 1943-45, wyd. „Ajakas”, 1993.

K. Kaczmarek „Polskie Wojsko na Wschodzie 1943-45 od Mierei do Łaby i Wełtawy”, Lublin 2003

źródła:

Tygodnik Przegląd – Saperzy nad Odrą

Na Wołyniu.pl – z Kresów Wschodnich do Berlina

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s